Lokalizacja

Spór nie musi oznaczać wieloletniej walki. Poznaj swoje możliwości, zanim zdecydujesz, którą drogą pójść. Kiedy pojawia się konflikt, warto spojrzeć na niego nie tylko przez pryzmat tego, kto ma rację, ale również: jak szybko chcę go zakończyć, ile jestem gotów zapłacić, czy chcę zachować relację z drugą stroną i jak duży wpływ chcę mieć na ostateczne rozwiązanie?

Trzy drogi rozwiązania sporu:

• Sąd – to droga do formalnego rozstrzygnięcia. Strony przedstawiają swoje stanowiska i dowody, a o wyniku decyduje sąd.
• Mediacja – to dobrowolne i poufne rozmowy prowadzone z pomocą neutralnego mediatora. To strony, a nie mediator, decydują o treści ewentualnej ugody.
• Ugoda – to porozumienie stron, w którym ustalają one sposób zakończenia sporu. Ugoda może zostać zawarta m.in. przed mediatorem lub przed sądem.

Nie wiesz, co wybrać? Zacznij od informacji.

Nie istnieje jedna uniwersalna droga właściwa dla każdego sporu. Dlatego zanim podejmiesz decyzję, warto odpowiedzieć na kilka pytań:

• Czy potrzebuję rozstrzygnięcia sądu, czy przede wszystkim chcę zakończyć konflikt?
• Czy jestem gotowy na rozmowę i kompromis?
• Jakie znaczenie mają dla mnie czas, koszty i poufność?
• Czy chcę mieć wpływ na ostateczne rozwiązanie sprawy?
• Jakie będą prawne skutki wybranego rozwiązania?

Świadomy wybór wymaga znajomości różnic pomiędzy postępowaniem sądowym, mediacją i ugodą.

Postępowanie sądowe – formalna droga dochodzenia i ochrony praw

Mediacja – rozwiązanie sporu z udziałem bezstronnego mediatora

Ugoda – porozumienie zamiast rozstrzygnięcia sporu

Sąd, mediacja czy ugoda? Najważniejsze różnice

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Koszty – co warto wiedzieć?

Czas – czy spór musi trwać latami?

Kiedy warto rozważyć mediację?

MEDIACJA – WARTO SPRÓBOWAĆ POROZUMIENIA
Mediacja nie oznacza rezygnacji z własnego stanowiska. Nie oznacza również, że musisz zaakceptować propozycję drugiej strony. Oznacza możliwość podjęcia rozmowy w warunkach poufności, przy wsparciu bezstronnego mediatora, i poszukania rozwiązania, na które obie strony mogą się zgodzić. Czasem najlepszym sposobem ochrony własnych interesów nie jest wygranie sporu. Jest nim jego dobre zakończenie.

Kiedy droga sądowa może być właściwsza?

Mediacja a ugoda – to nie to samo

Twoja prawa w sporze

Masz prawo:

• dochodzić ochrony swoich praw przed sądem,
• uzyskać informacje o możliwościach rozwiązania sporu,
• skorzystać z mediacji, jeżeli jest ona dopuszczalna w danej sprawie,
• dobrowolnie zawrzeć ugodę,
• nie wyrazić zgody na mediację,
• nie zaakceptować proponowanej ugody,
• korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na zasadach określonych prawem.

Masz również prawo podjąć decyzję świadomie – po poznaniu konsekwencji dostępnych rozwiązań.

ZANIM WYBIERZESZ DROGĘ – ZADAJ SOBIE 5 PYTAŃ

1. Czy potrzebuję wyroku, czy przede wszystkim chcę zakończyć konflikt?
2. Czy jestem gotowy na rozmowę z drugą stroną?
3. Jakie rozwiązanie jest dla mnie rzeczywiście akceptowalne?
4. Jakie będą koszty i czas każdej z dostępnych dróg?
5. Czy zależy mi na zachowaniu relacji z drugą stroną?

Odpowiedzi na te pytania mogą pomóc Ci wybrać właściwą drogę.

TWOJE PRAWA. TWOJA DECYZJA. TWOJE ROZWIĄZANIE.
Zanim skierujesz sprawę do sądu – sprawdź, czy możecie się porozumieć.

Tydzień Mediacji | 12–16 października 2026 r.
#TydzieńMediacji #Mediacja #TwojePrawa #Ugoda #RozwiązywanieSporów #Prawo #Porozumienie

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

Większość z nas zawiera umowy każdego dnia, często nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Umowa w świetle prawa to nie tylko wielostronicowy dokument, ale również każde codzienne porozumienie, w którym jedna strona zobowiązuje się do czegoś w zamian za świadczenie drugiej strony. W tej kampanii prezentujemy przegląd umów, które zawierasz w życiu codziennym, oraz najważniejsze zasady bezpieczeństwa z nimi związane.

UMOWY ZAWIERANE W SPOSÓB DOROZUMIANY (BEZ SŁÓW I PISMA)

Zawierasz je poprzez wykonanie określonej czynności, która jasno wskazuje na Twoje intencje.

• Zakupy w sklepie spożywczym: To klasyczna umowa sprzedaży. Wyłożenie towaru na taśmę i zapłata to moment jej zawarcia. Chroni Cię wtedy prawo do reklamacji.
• Wejście do autobusu lub tramwaju: Skasowanie biletu lub samo wejście do pojazdu to zawarcie umowy o świadczenie usług przewozowych. Akceptujesz tym samym regulamin przewoźnika (w tym kary za brak biletu).
• Wjazd na płatny parking: Przekroczenie szlabanu lub pobranie biletu z parkomatu to zawarcie umowy najmu miejsca parkingowego lub umowy o świadczenie usług parkingowych.

UMOWY ZAWIERANE USTNIE I JAK JE UDOWODNIĆ

Mają taką samą moc prawną jak umowy pisemne (poza wyjątkami określonymi w ustawach, jak np. zakup nieruchomości czy samochodu o wysokiej wartości).

• Wizyta u fryzjera, kosmetyczki lub mechanika: To umowa o dzieło lub umowa zlecenia. Umawiasz się na konkretny efekt za określoną kwotę. Jeśli usługa zostanie wykonana źle, masz prawo do poprawek lub obniżenia ceny.
• Pożyczka od znajomego
  • Przepisy kodeksu cywilnego wymagają formy dokumentowej (np. e-mail, SMS, papier) dla umów pożyczki powyżej 1000 zł dla celów dowodowych.

Udowodnienie umowy zawartej ustnie bywa trudne, ale jest w pełni możliwe. W polskim prawie umowa ustna jest tak samo ważna jak pisemna (z wyjątkiem sytuacji, gdy ustawa wyraźnie wymaga formy pisemnej lub notarialnej, np. przy zakupie nieruchomości czy samochodu).

Głównym problemem nie jest ważność takiej umowy, ale kwestia dowodowa w momencie, gdy druga strona wyparcie się ustaleń.

Oto najskuteczniejsze sposoby na udowodnienie umowy ustnej:

1. Ślady cyfrowe i korespondencja (Dowody z dokumentów)

To najsilniejsze i najłatwiejsze do zdobycia dowody. Przeszukaj całą historię kontaktów z drugą stroną:

• Wiadomości SMS i komunikatory (Messenger, WhatsApp)
• Wymiana e-mailowa: Przesłane mailem wyceny, projekty, zdjęcia usterki czy ustalenia harmonogramu prac.
• Potwierdzenia przelewów: Jeśli przelałeś znajomemu pieniądze, bankowe potwierdzenie jest idealnym dowodem.

2. Świadkowie (Dowód z zeznań świadków)

• Jeśli podczas Waszych ustnych ustaleń obecny był ktoś trzeci (np. Twój partner, inny pracownik, wspólny znajomy), osoba ta może zeznawać w sądzie.
• Świadek musi potwierdzić, że słyszał moment zawierania umowy oraz konkretne warunki (kto, co, za ile i na kiedy miał zrobić).

3. Nagrania rozmów

• W polskim prawie nie ma przepisu, który zakazywałby nagrywania rozmowy, w której sami uczestniczymy. Taka czynność co do zasady jest legalna. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy nagranie chcemy wykorzystać w inny sposób, np. opublikować w Internecie, czy przedstawić jako dowód w sądzie.

Osoba biorąca udział w rozmowie ma prawo ją nagrywać bez konieczności informowania o tym pozostałych uczestników, czy uzyskiwania ich zgody. Kluczowe jest jednak, aby osoba nagrywająca była stroną konwersacji, a treść rozmowy była skierowana również do niej. Samo nagranie, jego treść, a nawet fakt jego istnienia, może naruszać dobra osobiste osoby nagrywanej. Należą do nich między innymi prawo do prywatności, wizerunek (rozpoznawalny głos), tajemnica korespondencji (jeśli rozmowa dotyczy sfery prywatnej) czy godność. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone przez nagrywanie lub sposób wykorzystania nagrania, ma prawo dochodzić swoich praw na drodze cywilnej. Może żądać np. zaniechania dalszych naruszeń, usunięcia skutków naruszenia (np. skasowania opublikowanego nagrania) lub zadośćuczynienia pieniężnego. 

Nagranie rozmowy, które pozwala zidentyfikować osobę fizyczną (przez jej głos, imię, nazwisko, czy informacje o niej), stanowi przetwarzanie danych osobowych. Oznacza to, że zastosowanie mają przepisy RODO. Każde przetwarzanie danych (w tym przechowywanie, analiza, a zwłaszcza udostępnianie nagrania) musi mieć podstawę prawną. Może nią być np. prawnie uzasadniony interes administratora (osoby nagrywającej), jednak musi on uwzględniać prawa i wolności osoby nagrywanej. Upublicznienie nagrania bez zgody osoby nagranej i bez innej wyraźnej podstawy prawnej (np. zgody na publikację) stanowi co do zasady naruszenie RODO. Może to skutkować nałożeniem wysokich kar finansowych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO).

4. Faktyczne działanie (Konkludentne wykonanie)

• Dowodem na istnienie umowy jest to, że obie strony zaczęły ją realizować.
• Jeśli fachowiec przywiózł do Twojego domu narzędzia i skuł kafelki w łazience, to oczywiste jest, że nie robił tego charytatywnie ani bez Twojej zgody. Sam fakt podjęcia prac dowodzi zawarcia porozumienia.

UMOWY ZAWIERANE NA ODLEGŁOŚĆ I ELEKTRONICZNIE (KLIKNIĘCIEM)

• Zakupy przez internet (e-commerce): Kliknięcie „Kupuję i płacę” to zawarcie umowy sprzedaży na odległość.
  • Jako konsument masz ustawowe 14 dni na zwrot towaru bez podania przyczyny (poza wyjątkami, np. rzeczami robionymi na zamówienie czy rozpakowanymi kosmetykami/lekami).
• Subskrypcje (Netflix, Spotify, aplikacje): Kliknięcie „Akceptuję regulamin” i podpięcie karty to zawarcie umowy o dostarczanie treści cyfrowych.
  • Pułapka: Często godzi się w ten sposób na automatyczne odnawianie subskrypcji i pobieranie opłat po okresie próbnym.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

CODZIENNE UMOWY PISEMNE O DUŻYM WPŁYWIE NA BUDŻET

• Abonament telefoniczny i internet: Zawierana zazwyczaj na czas określony (np. 24 miesiące). Wcześniejsze zerwanie wiąże się z koniecznością zwrotu przyznanych ulg.
• Członkostwo na siłowni (karnet): Często skonstruowane tak, że umowa przedłuża się automatycznie na kolejny miesiąc, jeśli nie złożysz wypowiedzenia w określonym terminie (np. do 10. dnia poprzedniego miesiąca).

ZŁOTE ZASADY CODZIENNEGO KONSUMENTA

• Cena na półce jest święta: Jeśli cena przy kasie jest wyższa niż ta na półce w sklepie, masz prawo kupić towar po cenie korzystniejszej dla Ciebie (tej z półki).
• Regulamin to też umowa: Klikając „Akceptuję regulamin” w aplikacji czy na stronie, podpisujesz umowę. Warto sprawdzić sekcję „Płatności” i „Rozwiązanie umowy”.
• Zawsze bierz paragon lub potwierdzenie: To Twój najprostszy dowód zawarcia umowy w codziennym życiu.

JAK ANULOWAĆ SUBSKRYPCJĘ LUB KARNET?

1. Aby bezpiecznie anulować subskrypcję lub karnet bez narażania się na dodatkowe koszty i kary umowne, musisz formalnie zamknąć umowę zgodnie z jej regulaminem.Zastosuj poniższe kroki, aby zrobić to prawidłowo:1. Sprawdź warunki w umowie lub regulaminie
   • Czas trwania: Upewnij się, czy Twoja umowa jest zawarta na czas nieokreślony (możesz ją zamknąć w każdej chwili), czy określony (np. na 12 miesięcy). Wcześniejsze zerwanie umowy na czas określony często wiąże się z karą umowną lub koniecznością zwrotu przyznanych rabatów.
   • Okres wypowiedzenia: Sprawdź, ile wynosi ten czas (np. miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego).

   2. Wybierz właściwą ścieżkę anulowania

   • Subskrypcje cyfrowe (Netflix, Spotify, aplikacje): Anuluj je bezpośrednio w panelu użytkownika. Jeśli płacisz przez Apple App Store lub Google Play Store, musisz wejść w ustawienia swojego konta na telefonie w sekcję „Subskrypcje” i tam kliknąć „Anuluj”. Samo usunięcie konta w aplikacji często nie wyłącza płatności.
   • Karnety (siłownie, kluby fitness): Większość klubów wymaga formy pisemnej lub mailowej, ewentualnie kliknięcia w portalu klienta. Jeśli regulamin wymaga pisma, wyślij je listem poleconym lub złóż osobiście w recepcji, żądając kopii z pieczątką i podpisem pracownika.

   3. Przygotuj oficjalne wypowiedzenie (dla umów papierowych/mailowych)

   Jeśli anulujesz karnet drogą mailową lub tradycyjną, Twoje pismo musi zawierać:

   • Twoje pełne dane oraz numer karty klienta/członka.
   • Jasne oświadczenie: „Niniejszym wypowiadam umowę numer… zawartą w dniu… z zachowaniem przewidzianego w umowie okresu wypowiedzenia”.
   • Datę i Twój odręczny podpis (jeśli wysyłasz list).

   4. Zabezpiecz finanse i zbieraj dowody

   • Zachowaj potwierdzenie: Zrób zrzut ekranu po kliknięciu „Anuluj subskrypcję” lub zachowaj e-mail potwierdzający rezygnację. W przypadku listu poleconego – schowaj żółty dowód nadania.
   • Cofnij zgodę na obciążanie karty: Po formalnym zakończeniu okresu wypowiedzenia możesz wejść do swojej bankowości elektronicznej i usunąć tzw. „zlecenia stałe” lub „płatności automatyczne (recurring)” powiązane z daną firmą.

   Ważne (Pułapka „blokady karty”): Jeśli zablokujesz kartę w banku przed formalnym wypowiedzeniem umowy, system firmy nie pobierze pieniędzy, ale Twój dług będzie rósł. Firma ma prawo przekazać sprawę do windykacji lub sądu.

SKUTECZNA REKLAMACJA

Reklamację wadliwego towaru możesz złożyć na dwa niezależne sposoby: z tytułu niezgodności towaru z umową (prawo konsumenckie) lub z tytułu gwarancji (dobrowolna obietnica producenta). Od 1 stycznia 2023 roku w przepisach dla konsumentów pojęcie „rękojmi” zostało zastąpione „niezgodnością towaru z umową” [1].

Oto instrukcja krok po kroku, jak skutecznie zareklamować towar:

1. Wybierz podstawę reklamacji

• Niezgodność towaru z umową (Zalecana): Odpowiada za nią sprzedawca (sklep). Masz na to 2 lata od dnia wydania towaru [1]. Przepisy chronią Cię bardzo mocno – jeśli wada ujawni się w tym czasie, domniemywa się, że istniała już w momencie zakupu.
• Gwarancja: Odpowiada za nią gwarant (najczęściej producent). Warunki, terminy i Twoje prawa są zapisane w karcie gwarancyjnej. Korzystaj z niej głównie wtedy, gdy gwarancja jest dłuższa niż 2 lata lub gdy sklep zbankrutował.

2. Określ swoje żądania (Kolejność ma znaczenie)

Jeśli reklamujesz towar u sprzedawcy z tytułu niezgodności z umową, obowiązuje dwuetapowość żądań:

• W pierwszym kroku możesz żądać wyłącznie:
  • Naprawy towaru.
  • Wymiany towaru na nowy.
• W drugim kroku możesz żądać obniżenia ceny lub zwrotu gotówki (odstąpienia od umowy) tylko wtedy, gdy:
  • Sprzedawca odmówił naprawy/wymiany lub jej nie wykonał.
  • Sprzedawca próbował naprawić/wymienić rzecz, ale wada pojawiła się znowu.
  • Wada jest na tyle istotna, że uzasadnia natychmiastowy zwrot pieniędzy.

3. Przygotuj i złóż reklamację

• Forma: Złóż reklamację pisemnie (w sklepie, listem poleconym) lub mailowo.
• Treść pisma: Podaj swoje dane, opisz dokładnie wadę, wskaż datę jej zauważenia oraz wpisz swoje żądanie (np. wymiana na nowy).
• Dowód zakupu: Nie musisz mieć papierowego paragonu. Dowodem jest też potwierdzenie płatności kartą, wyciąg z konta, e-mail z potwierdzeniem zamówienia lub zeznanie świadka.

4. Pilnuj terminów (Czas gra na Twoją korzyść)

• Sprzedawca ma obowiązek odpowiedzieć na Twoją reklamację w ciągu 14 dni od jej otrzymania.
• Ważne: Jeśli sprzedawca nie odpowie w tym terminie, oznacza to, że uznał Twoją reklamację w całości i musi spełnić Twoje żądanie.

KLAUZULE NIEDOZWOLONE

W przypadku wielu dziedzin życia konsumenci nie mają możliwości negocjowania warunków proponowanej umowy. Ich rola sprowadza się do podpisania kontraktu według wzorca umowy albo odrzucenia go w całości. Wzorcem może być zarówno sama umowa, jak i jej załączniki np. regulaminy czy ogólne warunki umów. Są one powszechnie stosowane m.in. przez banki, operatorów telefonicznych, dostawców gazu i energii elektrycznej. W przypadku wzorców umów istnieje niebezpieczeństwo, że przedsiębiorca narzuci konsumentowi klauzule, które nie będą dla niego korzystne. Dlatego postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Klauzule te są określane jako abuzywne.

10 klauzul, na które warto uważać:

Konsument może zwrócić się do sądu powszechnego (rejonowego lub okręgowego) o uznanie danego postanowienia za niewiążące. Na przykład, jeżeli konsument chce odstąpić od umowy, a w jej warunkach znajduje się postanowienie wykluczające tę możliwość lub przewidujące rażąco wygórowaną karę, to może powołać się na niedozwolony charakter tego postanowienia umownego. Jeżeli przedsiębiorca nie uzna tej racji, konsument może dochodzić swych roszczeń sądownie.

Konsument może również powiadomić UOKiK o podejrzeniu stosowania przez przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia wzorca umowy i zostać dopuszczony w charakterze zainteresowanego do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Urząd w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Uprawnia to konsumenta do składania dokumentów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy oraz przeglądania akt.

W sprawie indywidualnej konsument może skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej w punktach NPP i NPO w Jaworznie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

E-ADMINISTRACJA

Cyfrowa administracja w Polsce rozwija się bardzo szybko. Od 2026 roku większość spraw urzędowych można załatwić online – od podatków, przez recepty, po korespondencję urzędową. E-administracja opiera się głównie na usługach państwowych dostępnych przez gov.pl, aplikację mObywatel, Profil Zaufany oraz system e-Doręczeń.

Od 2026 roku każdy mieszkaniec Polski powinien posiadać:

• aktywny Profil Zaufany,
• aplikację mObywatel,
• dostęp do e-Doręczeń,
• konto bankowe umożliwiające logowanie do usług publicznych.

Cyfrowa administracja staje się podstawowym sposobem kontaktu obywatela z państwem. Dzięki temu większość spraw można załatwić bez wizyty w urzędzie.

Najważniejsze platformy cyfrowe państwa to:

• Gov.pl
• mObywatel
• eUrząd Skarbowy
• eDoręczenia
• ZUS PUE/eZUS
• CEIDG
• KRS

Kierunek rozwoju e-administracji

Polska administracja zmierza do:

• pełnej cyfryzacji usług,
• integracji usług w jednej aplikacji,
• europejskiej tożsamości cyfrowej,
• ograniczenia papierowej korespondencji,
• automatyzacji spraw urzędowych.

NAJWAŻNIEJSZE NARZĘDZIA
E-ADMINISTRACJI

1) e-Doręczenia

Od 1 stycznia 2026 roku system e-Doręczeń staje się podstawową formą elektronicznej komunikacji z
administracją publiczną.
To cyfrowy odpowiednik listu poleconego, który:

• a moc prawną,
• potwierdza odbiór,
• umożliwia wysyłkę i odbiór dokumentów online,
• ogranicza znaczenie klasycznego ePUAP. 

Najważniejsze zmiany:

• urzędy będą stopniowo odchodzić od tradycyjnego ePUAP (od 1 stycznia 2026 r. ePUAP nie znika, ale jego rola została ograniczona), podstawowym systemem komunikacji są e-Doręczenia,
• obywatel powinien posiadać adres do e-Doręczeń,
• korespondencja będzie trafiała do jednej cyfrowej skrzynki.

Jak założyć adres do e-Doręczeń?

1. Wejdź: eDoręczenia Gov.pl
2. Zaloguj się: Profilem Zaufanym, e-Dowodem lub bankowością elektroniczną.
3. Wypełnij formularz.
4. Potwierdź dane.
5. Otrzymasz adres ADE (adres do doręczeń elektronicznych).

Jak działa Adres Doręczeń Elektronicznych?
ADE działa podobnie do adresu e-mail, ale ma skutki prawne.

Przykład:

• urząd wysyła decyzję,
• system rejestruje odbiór,
• dokument uważa się za doręczony zgodnie z przepisami.

2) Aplikacja mObywatel

Najważniejsza aplikacja cyfrowa obywatela. Pozwala:

• przechowywać cyfrowe dokumenty,
• logować się do usług publicznych,
• odbierać dokumenty urzędowe,
• korzystać z usług zdrowotnych i podatkowych,
• potwierdzać tożsamość.

Aplikacja jest dalej rozwijana jako główny kanał usług publicznych i przygotowywana do integracji z europejskim portfelem tożsamości cyfrowej eIDAS 2.0.

3) Profil Zaufany

• potwierdza tożsamość online,
• umożliwia podpis elektroniczny,
• pozwala logować się do systemów administracji.

Można go założyć:

• przez bankowość elektroniczną,
• e-dowód,
• kwalifikowany podpis elektroniczny,
• punkt potwierdzający.

Ważne:
W praktyce wiele usług wymaga polskiego numeru telefonu i polskiej bankowości. Użytkownicy zagraniczni zgłaszają trudności z rejestracją i podpisywaniem dokumentów.

CO MOŻNA ZAŁATWIĆ ONLINE?

Sprawy obywatelskie:

• dowód osobisty,
• meldunek,
• odpis aktu urodzenia,
• zgłoszenie utraty dokumentów.

Zdrowie:

• e-recepty,
• e-skierowania,
• historia leczenia,
• dostęp do danych medycznych.

Podatki:

• rozliczenie PIT,
• sprawdzenie zwrotu podatku,
• pisma do urzędu skarbowego,
• mandat,
• zaświadczenie o niezaleganiu,
• mikrorachunek,
• pełnomocnictwo,
• czynny żal,
• VAT,
• PCC,
• akcyzę.

ZUS:

• emerytura,
• świadczenia,
• zwolnienia lekarskie,
• prognoza emerytalna w mObywatelu od 2026 r.

JAK ZAŁATWIĆ SPRAWĘ ONLINE?

Jak wysłać pismo ogólne do urzędu?

To najważniejsza umiejętność w e-administracji. Kiedy używać? Gdy urząd nie ma gotowego formularza online.

Przykłady:

• wyjaśnienia,
• odwołania,
• skargi,
• wnioski,
• zgłoszenia,
• dosłanie dokumentów.

Krok po kroku:

1. Wejdź: o Gov.pl – Pismo ogólne
2. Zaloguj się.
3. Wybierz urząd.
4. Wpisz: temat, treść, dane kontaktowe.
5. Dodaj załączniki PDF/JPG.
6. Podpisz Profilem Zaufanym.
7. Wyślij.
8. Pobierz UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru). UPO jest dowodem skutecznego wniesienia pisma.

Jak uzyskać zaświadczenie online?

Najczęstsze rodzaje zaświadczeń:

• o niezaleganiu w podatkach,
• o zameldowaniu,
• o niekaralności,
• odpis aktu stanu cywilnego.

Schemat działania:

1. Logowanie do gov.pl.
2. Wybór usługi.
3. Wypełnienie formularza.
4. Opłata online (jeśli wymagana).
5. Podpis Profilem Zaufanym.

Odbiór dokumentu:

• PDF,
• e-Doręczenie,
• skrzynka gov.pl.

Jak złożyć zgłoszenie lub skargę?

Możliwe sprawy:

• hałas,
• spalanie odpadów,
• samowola budowlana,
• skarga na urząd,
• naruszenie praw konsumenta.

Gdzie składać?

• urząd miasta/gminy,
• starostwo,
• WIOŚ,
• UOKiK,
• policja,
• RPO.

Forma – najbezpieczniej:

• pismo ogólne,
• albo e-Doręczenie.

Jak sprawdzać status sprawy?

Możesz:

• sprawdzać skrzynkę e-Doręczeń,
• monitorować status na gov.pl,
• odbierać powiadomienia SMS/e-mail,
• pobierać historię korespondencji.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA BEZPŁATNE PORADY:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

BEZPIECZEŃSTWO CYFROWE MIESZKAŃCA

Jak bezpiecznie korzystać z e-administracji?

• używaj silnych haseł,
• aktywuj uwierzytelnianie wieloskładnikowe,
• nie udostępniaj kodów SMS,
• sprawdzaj domeny gov.pl,
• aktualizuj aplikację mObywatel,
• nie klikaj linków z fałszywych wiadomości i nie loguj się z linków e-mail.

IDENTYFIKACJA ELEKTRONICZNA

Identyfikacja elektroniczna oznacza potwierdzenie swojej tożsamości online wobec urzędu lub instytucji publicznej.
Dzięki niej możesz:

• logować się do usług państwowych,
• podpisywać dokumenty,
• odbierać decyzje urzędowe,
• składać wnioski online,
• reprezentować firmę lub siebie przed urzędem.

W Polsce funkcjonują obecnie cztery główne sposoby identyfikacji:

1. Profil Zaufany: logowanie i podpisywanie dokumentów
2. ePUAP: platforma kontaktu z urzędem
3. e-Dowód elektroniczny: dowód osobisty z chipem
4. Podpis kwalifikowany: profesjonalny podpis o najwyższej mocy prawnej

E-DOWÓD

Co to jest? To dowód osobisty wyposażony w warstwę elektroniczną (chip NFC).

Pozwala:

• potwierdzać tożsamość,
• logować się do usług państwowych,
• podpisywać dokumenty elektronicznie.

Co jest potrzebne?

Na komputerze:

• czytnik NFC (z ang. Near Field Communication to technologia bezprzewodowej komunikacji bliskiego zasięgu)
• aplikacja eDO App.

Na telefonie:

• smartfon z NFC,
• aplikacja mObywatel lub
• eDO App.

Jak używać e-Dowodu?

• Włącz NFC.
• Uruchom aplikację.
• Przyłóż dowód do telefonu.
• Potwierdź PIN.
• System zweryfikuje tożsamość.

RODZAJE PODPISÓW ELEKTRONICZNYCH

W Polsce funkcjonują trzy główne rodzaje podpisu elektronicznego:

• Profil Zaufany: administracja publiczna (bezpłatny)
• Podpis osobisty (e-Dowód): wybrane sprawy urzędowe (bezpłatny)
• Podpis kwalifikowany: pełna moc prawna UE (płatny)

Podpis kwalifikowany to najsilniejszy rodzaj podpisu elektronicznego. Ma moc równą podpisowi własnoręcznemu w całej UE.

Używa się go m.in. do:

• podpisywania umów,
• podpisywania wniosków do KRS,
• podpisywania dokumentów firmowych,
• reprezentacji spółek,
• kontaktów międzynarodowych.

Najczęściej:

• dla przedsiębiorców,
• przy podpisywaniu dokumentów handlowych,
• w procedurach sądowych,
• przy niektórych dokumentach XML.

W praktyce wielu cudzoziemców bez PESEL musi korzystać właśnie z podpisu kwalifikowanego.

TERMINY I ŚRODKI ODWOŁAWCZE

W postępowaniu administracyjnym termin jest często ważniejszy niż sama treść pisma. Jeżeli odwołasz się za późno, nie uzupełnisz braków lub nie odbierzesz pisma, możesz utracić możliwość dalszej obrony swoich praw.

Bieg terminu rozpoczyna się od dnia następnego po doręczeniu pisma.
Koniec terminu: Jeżeli ostatni dzień przypada: w sobotę, niedzielę, święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.

Najważniejsze terminy dla mieszkańca:

• Uzupełnienie braków formalnych: 7 dni
• Odwołanie od decyzji: 14 dni
• Zażalenie: 7 dni
• Skarga do WSA: 30 dni

Kiedy pismo uważa się za doręczone?

Pismo uważa się za doręczone:
a) w dniu odbioru
Jeżeli adresat zalogował się i odebrał pismo.
Przykład: Urząd wysłał pismo 1 czerwca. Adresat odebrał je 3 czerwca. Doręczenie nastąpiło 3 czerwca.

b) po upływie 14 dni (tzw. fikcja doręczenia)
Jeżeli adresat nie odbierze pisma, po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji do skrzynki elektronicznej pismo uznaje się za skutecznie doręczone.
Przykład: Pismo wpłynęło do skrzynki 1 czerwca i nie zostało odebrane. Doręczenie następuje z mocy prawa 15 czerwca.

Od tego dnia biegną terminy na:
● odwołanie,
● zażalenie,
● wniesienie skargi,
● wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji.

Jak sprawdzić, czy urząd wysłał pismo?

Warto regularnie sprawdzać:
● skrzynkę ePUAP,
● skrzynkę do doręczeń elektronicznych,
● pocztę elektroniczną (powiadomienia),
● aplikację mObywatel (jeżeli jest powiązana z usługą).

Brak odczytania wiadomości nie powoduje wstrzymania biegu terminów, jeżeli nastąpiła już fikcja doręczenia.

Co zrobić, gdy nie można odebrać pisma?

Jeżeli termin został przekroczony z przyczyn niezależnych od adresata (np. ciężka choroba, pobyt w szpitalu, awaria uniemożliwiająca odbiór), można złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 58–60 KPA).

Należy go złożyć:
● w ciągu 7 dni od ustania przeszkody,
● wraz z dokonaniem czynności, której termin został uchybiony (np. z odwołaniem od decyzji).

W takim przypadku trzeba uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.

Terminy załatwiania spraw przez urząd

a) Sprawa prosta (niewymagająca postępowania wyjaśniającego)
Powinna zostać załatwiona niezwłocznie, czyli tak szybko, jak jest to możliwe na podstawie dokumentów i informacji posiadanych przez urząd.

b) Sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego (zasiłek, świadczenie, decyzja podatkowa)
Powinna zostać załatwiona w ciągu 1 miesiąca od dnia wszczęcia postępowania.

c) Sprawa szczególnie skomplikowana (np. pozwolenie na budowę dużej inwestycji, decyzja środowiskowa, rozgraniczenie nieruchomości)
Powinna zostać załatwiona w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. KPA nie zawiera zamkniętego katalogu takich spraw.

O tym, czy sprawa jest zwykła, czy szczególnie skomplikowana, decyduje jej charakter, liczba dowodów, liczba stron oraz stopień trudności ustaleń faktycznych i prawnych.

d) Postępowanie odwoławcze
Organ II instancji powinien rozpatrzyć odwołanie w ciągu 1 miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Uwaga! Do powyższych terminów nie wlicza się m.in.:
● okresów zawieszenia postępowania,
● czasu mediacji,
● opóźnień spowodowanych przez stronę,
● przyczyn niezależnych od organu.

Co musi zrobić urząd, gdy nie zdąży w terminie?
Jeżeli urząd nie może zakończyć sprawy w ustawowym terminie, ma obowiązek:
● zawiadomić stronę o opóźnieniu,
● wskazać przyczyny zwłoki,
● wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy,
● pouczyć o prawie wniesienia ponaglenia.

Środki prawne po przekroczeniu terminu

a) Ponaglenie (art. 37 KPA)
Strona może wnieść ponaglenie, gdy:
● urząd nie załatwił sprawy w terminie (bezczynność),
● urząd prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne (przewlekłość).

Ponaglenie wnosi się:
● do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego sprawę,
● albo bezpośrednio do organu prowadzącego sprawę, gdy nie ma organu wyższego stopnia.

b) Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA)
Jeżeli mimo wniesienia ponaglenia urząd nadal pozostaje bezczynny lub prowadzi sprawę przewlekle, można złożyć skargę do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd może:
● zobowiązać urząd do wydania decyzji,
● stwierdzić bezczynność lub przewlekłość,
● stwierdzić rażące naruszenie prawa,
● zasądzić zwrot kosztów postępowania.

ODWOŁANIA I ZAŻALENIA

Kiedy składa się odwołanie?

Odwołanie wnosi się od decyzji administracyjnej. Podstawa prawna: art. 127 § 1 KPA.
Decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo kończy postępowanie.

Termin: Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Gdzie złożyć? Do organu wyższego stopnia, ale za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
Przykład: Wójt wydał decyzję. Odwołanie rozpoznaje Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO). Pismo składa się do wójta, który przekazuje je do SKO.

Przykłady decyzji, od których przysługuje odwołanie:
● decyzja odmawiająca wydania pozwolenia na budowę,
● decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości,
● decyzja odmawiająca przyznania świadczenia,
● decyzja umarzająca postępowanie.

Kiedy składa się zażalenie?

Zażalenie wnosi się od postanowienia, ale tylko wtedy, gdy przepis wyraźnie przewiduje taką możliwość.
Podstawa prawna: art. 141 KPA.
Termin: Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Gdzie złożyć? Do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie.

Przykłady postanowień, od których przysługuje zażalenie:
● postanowienie o zawieszeniu postępowania,
● postanowienie o odmowie przywrócenia terminu,
● postanowienie o nałożeniu grzywny porządkowej.

Kiedy NIE można złożyć zażalenia?

Jeżeli KPA lub przepis szczególny nie przewiduje zażalenia.
Przykłady:
● Organ wydaje postanowienie o dopuszczeniu dowodu z dokumentu.
● Organ wydaje postanowienie o terminie rozprawy administracyjnej.
● Dopuszczenie opinii biegłego.

W przypadku wątpliwości udaj się do Punktu Nieodpłatnych Porad Prawnych i Obywatelskich i skorzystaj z bezpłatnej porady prawnika lub doradcy obywatelskiego.

Potrzebujesz porady i pomocy – skontaktuj się z nami!

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

BEZPIECZNY SENIOR W CYBERŚWIECIE – WSTĘP

Internet ułatwia codzienne życie:

• pozwala kontaktować się z rodziną,
• robić zakupy,
• korzystać z bankowości,
• umawiać wizyty lekarskie,
• zdobywać informacje.

Jednocześnie cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję (AI), do oszustw i wyłudzania danych. Dlatego każdy senior powinien znać podstawowe zasady bezpieczeństwa cyfrowego oraz wiedzieć:

• jak rozpoznawać zagrożenia,
• jak chronić swoje dane,
• jak bezpiecznie korzystać z AI,
• jakie prawa przysługują użytkownikowi internetu.

Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji i bezpieczeństwa cyfrowego, w tym AI Act oraz regulacje związane z ochroną danych osobowych. Od 2025 r. obowiązuje również wymóg rozwijania kompetencji AI (AI literacy).

CZYM JEST CYBERBEZPIECZEŃSTWO?

Cyberbezpieczeństwo to ochrona:

• komputerów,
• telefonów,
• kont internetowych,
• danych osobowych,
• pieniędzy,
• prywatności.

Najczęstsze zagrożenia dla seniorów:

• oszustwa „na bank”,
• fałszywe SMS-y,
• phishing,
• wyłudzanie haseł,
• fałszywe sklepy internetowe,
• deepfake,
• podszywanie się pod rodzinę lub urzędy.

SZTUCZNA INTELIGENCJA – POMOC CZY ZAGROŻENIE?

AI może pomagać seniorom:

• tłumaczyć trudne informacje,
• przypominać o lekach,
• pomagać w obsłudze urządzeń,
• wspierać kontakt z lekarzem,
• ułatwiać komunikację.

Jednak cyberprzestępcy także używają AI do:

• tworzenia fałszywych wiadomości,
• generowania realistycznych głosów,
• produkcji deepfake,
• automatycznych oszustw.

JAK BEZPIECZNIE KORZYSTAĆ ZE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI?

AI nie zawsze mówi prawdę. Chatbot może:

• pomylić fakty,
• podać nieaktualne informacje,
• stworzyć błędną odpowiedź.

Dlatego:

• sprawdzaj informacje,
• korzystaj z wiarygodnych źródeł,
• nie ufaj ślepo AI.

Nie wpisuj poufnych danych. Do publicznych narzędzi AI nie należy wpisywać:

• danych medycznych,
• numerów kont,
• danych logowania,
• dokumentów prywatnych.

Uważaj na fałszywe aplikacje AI. Cyberprzestępcy tworzą:

• fałszywe chatboty,
• niebezpieczne aplikacje,
• strony podszywające się pod znane firmy.

Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów:

• Google Play,
• Apple App Store.

DEEPFAKE – NOWE NIEBEZPIECZEŃSTWO

Deepfake to wygenerowane przez AI:

• fałszywe nagrania głosu,
• filmy,
• zdjęcia,
• które wyglądają jak prawdziwe.

Przestępcy mogą:

• podszyć się pod wnuczka,
• udawać pracownika banku,
• imitować głos członka rodziny.

Zasada bezpieczeństwa – nigdy nie podejmuj decyzji finansowych wyłącznie na podstawie:

• telefonu,
• SMS-a,
• wiadomości internetowej,
• nagrania głosowego.

Zawsze:

• oddzwoń samodzielnie,
• potwierdź informację innym kanałem,
• skonsultuj się z bliską osobą.

AI ACT – NOWE PRAWA I OCHRONA UŻYTKOWNIKA

Unia Europejska stworzyła AI Act – pierwsze kompleksowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji.
Regulacje weszły w życie etapami od 2024 i 2025 roku. Co oznacza to dla seniora?

Nowe przepisy mają:

• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników,
• ograniczyć niebezpieczne systemy AI,
• wymagać większej przejrzystości,
• chronić obywateli przed manipulacją.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA SENIORA W INTERNECIE

1. Nie podawaj haseł

Bank, urząd ani policja:

• nigdy nie proszą o hasło,
• nie proszą o kod BLIK,
• nie proszą o dane logowania przez telefon.

2. Uważaj na linki

Nie klikaj:

• podejrzanych SMS-ów,
• wiadomości o „dopłacie do paczki”,
• linków od nieznanych osób.

3. Chroń swoje dane osobowe

Nie publikuj publicznie:

• numeru PESEL,
• adresu,
• numeru dowodu,
• danych bankowych.

4. Aktualizuj urządzenia

Aktualizacje:

• poprawiają bezpieczeństwo,
• usuwają luki,
• chronią przed wirusami.

5. Używaj silnych haseł

Dobre hasło:

• jest długie,
• zawiera cyfry i znaki,
• nie zawiera daty urodzenia.

Najlepiej używać różnych haseł do różnych kont.

ZAWSZE:
✔ sprawdzaj informacje,
✔ pytaj bliskich o pomoc,
✔ aktualizuj urządzenia,
✔ zachowuj ostrożność,
✔ korzystaj z oficjalnych stron i aplikacji,
✔ chroń dane osobowe.

NIGDY:
✘ nie podawaj haseł,
✘ nie wysyłaj kodów BLIK obcym,
✘ nie klikaj podejrzanych linków,
✘ nie ufaj nieznanym rozmówcom,
✘ nie działaj pod presją czasu.

OSZUSTWA INTERNETOWE 

Oszustwa internetowe najczęściej wymierzone w seniorów

„Na wnuczka”
Przestępca:

• podszywa się pod rodzinę,
• prosi o pilny przelew,
• wywołuje emocje i presję czasu.

„Na bank”
Fałszywy konsultant:

• informuje o „ataku na konto”,
• prosi o dane logowania,
• nakłania do instalacji programu.

Jak rozpoznać próbę oszustwa?

Sygnały ostrzegawcze:

• presja czasu,
• prośba o tajemnicę,
• żądanie pieniędzy,
• błędy językowe,
• dziwny adres strony,
• podejrzane wiadomości,
• nietypowy telefon od „banku”.

Najważniejsza zasada:
Nie działaj pod wpływem emocji.

Co robić w razie oszustwa?

Jeśli podano dane lub wykonano przelew:

1. Skontaktuj się z bankiem
2. Zmień hasła
3. Zgłoś sprawę na policję
4. Poinformuj rodzinę
5. Zabezpiecz wiadomości i dokumenty

Im szybsza reakcja, tym większa szansa na ograniczenie strat.

JAK CHRONIĆ TELEFON I KOMPUTER?

Podstawowe zasady:
✔ używaj programu antywirusowego,
✔ ustaw blokadę ekranu,
✔ nie instaluj nieznanych aplikacji,
✔ rób kopie zapasowe danych,
✔ korzystaj z bezpiecznego Wi-Fi.

PRAWA SENIORA W INTERNECIE

Każdy użytkownik ma prawo do:

• ochrony danych osobowych,
• prywatności,
• informacji o wykorzystaniu AI,
• bezpieczeństwa cyfrowego,
• zgłaszania naruszeń.

W wielu przypadkach użytkownik powinien wiedzieć:

• że rozmawia z AI,
• że treść została wygenerowana automatycznie,
• że obraz lub głos są sztucznie wygenerowane.

Cyberświat daje seniorom ogromne możliwości:

• kontakt z rodziną,
• dostęp do usług,
• edukację,
• wygodę codziennego życia.

Jednocześnie rozwój sztucznej inteligencji powoduje nowe zagrożenia:

• deepfake,
• oszustwa internetowe,
• manipulację,

Dlatego najważniejszą ochroną stają się:

• wiedza,
• ostrożność,
• kompetencje cyfrowe,
• umiejętność rozpoznawania zagrożeń.

Bezpieczny senior w cyberświecie to nie osoba, która zna się na technologii perfekcyjnie, lecz taka, która potrafi korzystać z niej świadomie i odpowiedzialnie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

BEZPIECZNY SENIOR W CYBERŚWIECIE – WSTĘP

Internet ułatwia codzienne życie:

• pozwala kontaktować się z rodziną,
• robić zakupy,
• korzystać z bankowości,
• umawiać wizyty lekarskie,
• zdobywać informacje.

Jednocześnie cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję (AI), do oszustw i wyłudzania danych. Dlatego każdy senior powinien znać podstawowe zasady bezpieczeństwa cyfrowego oraz wiedzieć:

• jak rozpoznawać zagrożenia,
• jak chronić swoje dane,
• jak bezpiecznie korzystać z AI,
• jakie prawa przysługują użytkownikowi internetu.

Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji i bezpieczeństwa cyfrowego, w tym AI Act oraz regulacje związane z ochroną danych osobowych. Od 2025 r. obowiązuje również wymóg rozwijania kompetencji AI (AI literacy).

CZYM JEST CYBERBEZPIECZEŃSTWO?

Cyberbezpieczeństwo to ochrona:

• komputerów,
• telefonów,
• kont internetowych,
• danych osobowych,
• pieniędzy,
• prywatności.

Najczęstsze zagrożenia dla seniorów:

• oszustwa „na bank”,
• fałszywe SMS-y,
• phishing,
• wyłudzanie haseł,
• fałszywe sklepy internetowe,
• deepfake,
• podszywanie się pod rodzinę lub urzędy.

SZTUCZNA INTELIGENCJA – POMOC CZY ZAGROŻENIE?

AI może pomagać seniorom:

• tłumaczyć trudne informacje,
• przypominać o lekach,
• pomagać w obsłudze urządzeń,
• wspierać kontakt z lekarzem,
• ułatwiać komunikację.

Jednak cyberprzestępcy także używają AI do:

• tworzenia fałszywych wiadomości,
• generowania realistycznych głosów,
• produkcji deepfake,
• automatycznych oszustw.

JAK BEZPIECZNIE KORZYSTAĆ ZE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI?

AI nie zawsze mówi prawdę. Chatbot może:

• pomylić fakty,
• podać nieaktualne informacje,
• stworzyć błędną odpowiedź.

Dlatego:

• sprawdzaj informacje,
• korzystaj z wiarygodnych źródeł,
• nie ufaj ślepo AI.

Nie wpisuj poufnych danych. Do publicznych narzędzi AI nie należy wpisywać:

• danych medycznych,
• numerów kont,
• danych logowania,
• dokumentów prywatnych.

Uważaj na fałszywe aplikacje AI. Cyberprzestępcy tworzą:

• fałszywe chatboty,
• niebezpieczne aplikacje,
• strony podszywające się pod znane firmy.

Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów:

• Google Play,
• Apple App Store.

DEEPFAKE – NOWE NIEBEZPIECZEŃSTWO

Deepfake to wygenerowane przez AI:

• fałszywe nagrania głosu,
• filmy,
• zdjęcia,
• które wyglądają jak prawdziwe.

Przestępcy mogą:

• podszyć się pod wnuczka,
• udawać pracownika banku,
• imitować głos członka rodziny.

Zasada bezpieczeństwa – nigdy nie podejmuj decyzji finansowych wyłącznie na podstawie:

• telefonu,
• SMS-a,
• wiadomości internetowej,
• nagrania głosowego.

Zawsze:

• oddzwoń samodzielnie,
• potwierdź informację innym kanałem,
• skonsultuj się z bliską osobą.

AI ACT – NOWE PRAWA I OCHRONA UŻYTKOWNIKA

Unia Europejska stworzyła AI Act – pierwsze kompleksowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji.
Regulacje weszły w życie etapami od 2024 i 2025 roku. Co oznacza to dla seniora?

Nowe przepisy mają:

• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników,
• ograniczyć niebezpieczne systemy AI,
• wymagać większej przejrzystości,
• chronić obywateli przed manipulacją.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA BEZPŁATNE PORADY:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA SENIORA W INTERNECIE

1. Nie podawaj haseł

Bank, urząd ani policja:

• nigdy nie proszą o hasło,
• nie proszą o kod BLIK,
• nie proszą o dane logowania przez telefon.

2. Uważaj na linki

Nie klikaj:

• podejrzanych SMS-ów,
• wiadomości o „dopłacie do paczki”,
• linków od nieznanych osób.

3. Chroń swoje dane osobowe

Nie publikuj publicznie:

• numeru PESEL,
• adresu,
• numeru dowodu,
• danych bankowych.

4. Aktualizuj urządzenia

Aktualizacje:

• poprawiają bezpieczeństwo,
• usuwają luki,
• chronią przed wirusami.

5. Używaj silnych haseł

Dobre hasło:

• jest długie,
• zawiera cyfry i znaki,
• nie zawiera daty urodzenia.

Najlepiej używać różnych haseł do różnych kont.

ZAWSZE:
✔ sprawdzaj informacje,
✔ pytaj bliskich o pomoc,
✔ aktualizuj urządzenia,
✔ zachowuj ostrożność,
✔ korzystaj z oficjalnych stron i aplikacji,
✔ chroń dane osobowe.

NIGDY:
✘ nie podawaj haseł,
✘ nie wysyłaj kodów BLIK obcym,
✘ nie klikaj podejrzanych linków,
✘ nie ufaj nieznanym rozmówcom,
✘ nie działaj pod presją czasu.

OSZUSTWA INTERNETOWE 

Oszustwa internetowe najczęściej wymierzone w seniorów

„Na wnuczka”
Przestępca:

• podszywa się pod rodzinę,
• prosi o pilny przelew,
• wywołuje emocje i presję czasu.

„Na bank”
Fałszywy konsultant:

• informuje o „ataku na konto”,
• prosi o dane logowania,
• nakłania do instalacji programu.

Jak rozpoznać próbę oszustwa?

Sygnały ostrzegawcze:

• presja czasu,
• prośba o tajemnicę,
• żądanie pieniędzy,
• błędy językowe,
• dziwny adres strony,
• podejrzane wiadomości,
• nietypowy telefon od „banku”.

Najważniejsza zasada:
Nie działaj pod wpływem emocji.

Co robić w razie oszustwa?

Jeśli podano dane lub wykonano przelew:

1. Skontaktuj się z bankiem
2. Zmień hasła
3. Zgłoś sprawę na policję
4. Poinformuj rodzinę
5. Zabezpiecz wiadomości i dokumenty

Im szybsza reakcja, tym większa szansa na ograniczenie strat.

JAK CHRONIĆ TELEFON I KOMPUTER?

Podstawowe zasady:
✔ używaj programu antywirusowego,
✔ ustaw blokadę ekranu,
✔ nie instaluj nieznanych aplikacji,
✔ rób kopie zapasowe danych,
✔ korzystaj z bezpiecznego Wi-Fi.

PRAWA SENIORA W INTERNECIE

Każdy użytkownik ma prawo do:

• ochrony danych osobowych,
• prywatności,
• informacji o wykorzystaniu AI,
• bezpieczeństwa cyfrowego,
• zgłaszania naruszeń.

W wielu przypadkach użytkownik powinien wiedzieć:

• że rozmawia z AI,
• że treść została wygenerowana automatycznie,
• że obraz lub głos są sztucznie wygenerowane.

Cyberświat daje seniorom ogromne możliwości:

• kontakt z rodziną,
• dostęp do usług,
• edukację,
• wygodę codziennego życia.

Jednocześnie rozwój sztucznej inteligencji powoduje nowe zagrożenia:

• deepfake,
• oszustwa internetowe,
• manipulację,

Dlatego najważniejszą ochroną stają się:

• wiedza,
• ostrożność,
• kompetencje cyfrowe,
• umiejętność rozpoznawania zagrożeń.

Bezpieczny senior w cyberświecie to nie osoba, która zna się na technologii perfekcyjnie, lecz taka, która potrafi korzystać z niej świadomie i odpowiedzialnie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

TWOJA PRACA – TWOJE PRAWA

Prawo pracy zmienia się, ponieważ zmienia się również rynek pracy, sposób wykonywania obowiązków i oczekiwania pracowników. 2026 rok przynosi ważne zmiany, które mogą mieć bezpośredni wpływ na Twoją sytuację zawodową. Niektóre z nich dotyczą sposobu obliczania stażu pracy. Inne zwiększają przejrzystość wynagrodzeń już na etapie rekrutacji. Wprowadzane są również rozwiązania wzmacniające ochronę osób wykonujących pracę i ułatwiające egzekwowanie przepisów prawa pracy.

Wiedza o prawie pracy pomaga świadomie korzystać ze swoich praw i reagować, gdy są one naruszane. Nie musisz znać całego Kodeksu pracy. Nie musisz być prawnikiem ani specjalistą od kadr. Warto jednak wiedzieć, jakie masz podstawowe prawa, gdzie szukać informacji i jak reagować, kiedy coś budzi Twoje wątpliwości.

SPRAWDŹ. ZAPYTAJ. ZAREAGUJ.

NOWE ZASADY STAŻU PRACY

NAJWAŻNIEJSZA ZMIANA

Nowe zasady liczenia stażu pracy to jedna z najważniejszych zmian dla pracowników.

Od 2026 roku przy ustalaniu stażu pracy mogą być uwzględniane nie tylko okresy zatrudnienia na umowie o pracę, ale także określone okresy wcześniejszej aktywności zawodowej, m.in.:

• prowadzenia działalności gospodarczej,
• wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia,
• wykonywania umowy o świadczenie usług,
• wykonywania umowy agencyjnej,
• określonych okresów pracy zarobkowej za granicą,
• innych okresów wskazanych w przepisach.

Nowe zasady mają znaczenie m.in. dla uprawnień zależnych od stażu pracy.

Ważne!

Nowe przepisy dotyczą stażu pracy, a nie stażu emerytalnego. Nie oznacza to automatycznej zmiany zasad ustalania prawa do emerytury ani wysokości emerytury.

OD KIEDY NOWE ZASADY STAŻU DOTYCZĄ CIEBIE?

Terminy zależą od rodzaju pracodawcy.

• Od 1 stycznia 2026 r.

Nowe zasady stosuje się w sektorze finansów publicznych.

• Od 1 maja 2026 r.

Nowe zasady stosuje się również u pozostałych pracodawców, czyli m.in. w sektorze prywatnym.

Co to oznacza dla pracownika?

Jeżeli wcześniej pracowałeś np. na umowie zlecenia albo prowadziłeś działalność gospodarczą, warto sprawdzić, czy okresy te powinny zostać uwzględnione w Twoim stażu.

W wielu przypadkach pracownik powinien przedstawić pracodawcy dokumenty potwierdzające odpowiednie okresy.

STAŻ PRACY MOŻE OZNACZAĆ WIĘCEJ URLOPU

Staż pracy może wpływać na różne uprawnienia pracownicze.

W szczególności może mieć znaczenie dla:

• wymiaru urlopu wypoczynkowego,
• dodatków stażowych,
• nagród jubileuszowych,
• innych świadczeń uzależnionych od stażu.

Przykład

Pracownik przez kilka lat pracował na umowie zlecenia, a następnie rozpoczął pracę na etacie. Po spełnieniu warunków określonych w przepisach odpowiednie wcześniejsze okresy mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu jego stażu pracy. Warto więc sprawdzić swoją historię zawodową.

ZMIANY W PROCESIE REKRUTACJI

JAWNOŚĆ WYNAGRODZEŃ W REKRUTACJI

Od 24 grudnia 2025 r. obowiązują przepisy zwiększające przejrzystość wynagrodzeń podczas rekrutacji.

Pracodawca powinien przekazać kandydatowi informację o proponowanym wynagrodzeniu.

Może to być:

• konkretna kwota,
• przedział wynagrodzenia,
• albo odpowiednia informacja wynikająca z obowiązujących u pracodawcy zasad wynagradzania.

Informacja powinna zostać przekazana odpowiednio wcześnie, aby kandydat mógł świadomie podjąć decyzję i – jeśli jest to możliwe – negocjować warunki.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli szukasz pracy, nie musisz rozpoczynać rozmowy całkowicie „w ciemno”.

Masz prawo znać przewidywany poziom wynagrodzenia zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie pracy.

REKRUTACJA POWINNA BYĆ RÓWNA

Nowe przepisy wzmacniają również zasadę równego traktowania kandydatów. Ogłoszenia i proces rekrutacji powinny być formułowane w sposób niedyskryminujący. Pracodawca powinien unikać wymagań, które nie mają uzasadnienia w charakterze pracy i prowadzą do nierównego traktowania kandydatów.

Pamiętaj:

Oceniane powinny być przede wszystkim Twoje kwalifikacje, doświadczenie i możliwość wykonywania danej pracy.

WYNAGRODZENIE I NADGODZINY

WYNAGRODZENIE – ILE POWINIENEŚ OTRZYMAĆ?

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi:

4 806 zł brutto miesięcznie

Dla określonych umów cywilnoprawnych obowiązuje również minimalna stawka godzinowa:

31,40 zł brutto za godzinę

Są to wartości obowiązujące w 2026 roku. Brutto oznacza kwotę przed odliczeniem podatków i składek.

Kwota, która trafia na konto pracownika, jest niższa.

NADGODZINY TO NIE „DARMOWY CZAS”

Jeżeli pracujesz ponad obowiązujące normy czasu pracy, może powstać praca w godzinach nadliczbowych.

Za pracę nadliczbową pracownikowi przysługuje wynagrodzenie wraz z odpowiednim dodatkiem albo – w przypadkach określonych prawem – czas wolny.

Warto zapisywać:

• godziny rozpoczęcia pracy,
• godziny zakończenia pracy,
• dodatkowe godziny,
• dni pracy,
• polecenia wykonywania pracy poza ustalonym czasem.

Dokumentacja może być pomocna w przypadku sporu z pracodawcą.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA BEZPŁATNE PORADY:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

URLOP I PRAWO DO ODPOCZYNKU

URLOP WYPOCZYNKOWY – TO TWOJE PRAWO

Urlop wypoczynkowy jest prawem pracownika. Podstawowy wymiar urlopu wynosi:

20 dni

– jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,

26 dni

– jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Do okresu, od którego zależy wymiar urlopu, mogą być zaliczane określone okresy nauki i inne okresy wskazane w przepisach.

W 2026 roku szczególnie ważne jest sprawdzenie, czy wcześniejsze okresy zlecenia lub działalności gospodarczej mogą zwiększyć Twój staż pracy.

PRAWO DO ODPOCZYNKU

Pracownik ma prawo do odpowiedniego odpoczynku. W szczególności przepisy przewidują minimalne okresy odpoczynku dobowego i tygodniowego. Dlatego stała dostępność dla pracodawcy po godzinach pracy nie powinna być traktowana jako coś oczywistego. Praca to nie 24 godziny na dobę. Warto znać zasady dotyczące czasu pracy i kontaktu poza godzinami pracy obowiązującymi na Twoim stanowisku.

PRACA ZDALNA

Praca zdalna jest uregulowana w Kodeksie pracy. Jeżeli pracujesz zdalnie, obowiązują Cię określone zasady dotyczące m.in.:

• organizacji pracy,
• kontroli wykonywania pracy,
• bezpieczeństwa i higieny pracy,
• ochrony danych,
• kosztów związanych z pracą zdalną.

Praca z domu nie oznacza, że pracownik traci swoje prawa. Pracownik zdalny nadal jest pracownikiem.

MOBBING

RÓWNE TRAKTOWANIE I ZAKAZ DYSKRYMINACJI

W pracy nie powinieneś być dyskryminowany m.in. ze względu na:

• płeć,
• wiek,
• niepełnosprawność,
• rasę,
• religię,
• narodowość,
• przekonania polityczne,
• przynależność związkową,
• pochodzenie etniczne,
• orientację seksualną,
• zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony,
• zatrudnienie w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy.

Pracodawca powinien stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria.

MOBBING – NIE MUSISZ SIĘ NA NIEGO GODZIĆ

Jeżeli podejrzewasz, że doświadczasz mobbingu:

1. zapisuj konkretne zdarzenia,
2. zachowuj wiadomości i dokumenty,
3. zanotuj daty i świadków,
4. sprawdź procedury obowiązujące w zakładzie pracy,
5. rozważ konsultację z prawnikiem, związkiem zawodowym lub Państwową Inspekcją Pracy.

NOWA DEFINICJA MOBBINGU – bardzo ważna zmiana od 5 listopada 2026 r.

Tutaj trzeba zwrócić uwagę na datę. Nowe przepisy antymobbingowe zostały uchwalone i ogłoszone w 2026 r., ale zaczną obowiązywać 5 listopada 2026 r. Nowa definicja koncentruje się na pojęciu: uporczywego nękania pracownika. Nie będzie już konieczne wykazywanie wszystkich elementów wymaganych przez dotychczasową definicję, w szczególności określonych skutków psychicznych czy zaniżonej oceny przydatności zawodowej.

Nowe przepisy wskazują, że zachowania mobbingowe mogą być:

• fizyczne,
• werbalne,
• pozawerbalne,

i mogą pochodzić nie tylko od przełożonego, lecz także np. od współpracownika, podwładnego lub grupy osób.

Co może być przykładem mobbingu?

Ustawa wskazuje m.in.:

• upokarzanie,
• uwłaczanie,
• zastraszanie,
• nieuzasadnioną krytykę,
• ośmieszanie,
• utrudnianie wykonywania obowiązków,
• izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu.

Pracodawca będzie miał większy obowiązek zapobiegania mobbingowi

Zmiana nie dotyczy tylko samej definicji. Pracodawca będzie zobowiązany do systematycznego przeciwdziałania mobbingowi poprzez:

PREWENCJĘ → WYKRYWANIE → REAGOWANIE I NAPRAWIANIE SKUTKÓW.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób będą musieli określić odpowiednie reguły, procedury i częstotliwość działań antymobbingowych, jeżeli nie wynikają one już z układu zbiorowego lub regulaminu pracy. Na dostosowanie regulacji wewnętrznych pracodawcy będą mieli czas do 5 maja 2027 r.

WIĘKSZA OCHRONA I WYŻSZE ZADOŚĆUCZYNIENIE

Nowelizacja zmienia również zasady dotyczące odpowiedzialności za mobbing i dyskryminację. W przypadku mobbingu minimalna wysokość zadośćuczynienia została podniesiona do sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zmiany obejmują również przepisy dotyczące dyskryminacji. Wprowadzono m.in. pojęcia dyskryminacji przez skojarzenie oraz dyskryminacji przez założenie.

NOWE UPRAWNIENIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI PRACY (PIP)

8 lipca 2026 r. weszła w życie reforma Państwowej Inspekcji Pracy. Jej szczególnie ważnym elementem jest walka z sytuacjami, w których praca faktycznie wykonywana jest w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, ale formalnie została „opakowana” w umowę cywilnoprawną, np. zlecenie lub B2B.

Co może zrobić PIP?

W określonych przypadkach inspektor może wydać polecenie usunięcia naruszenia. Jeżeli zostanie stwierdzone, że sposób wykonywania pracy spełnia przesłanki stosunku pracy, a nieprawidłowość nie zostanie usunięta, okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Od takiej decyzji przysługuje droga odwoławcza do sądu pracy.

Bardzo ważne!

Reforma nie oznacza, że każda umowa B2B czy każda umowa zlecenia może zostać automatycznie zamieniona na umowę o pracę. Nie zmieniła się sama definicja stosunku pracy. PIP otrzymała natomiast skuteczniejsze narzędzia do reagowania wtedy, gdy rzeczywisty sposób wykonywania pracy wskazuje na stosunek pracy.

Dodatkowe możliwości PIP

Reforma zwiększa również możliwości analityczne i dostęp do danych, m.in. poprzez współpracę z innymi instytucjami. Ma to ułatwić typowanie podmiotów, w których istnieje większe ryzyko naruszeń prawa pracy.

Dla pracownika oznacza to wzmocnienie ochrony przed obchodzeniem przepisów prawa pracy poprzez niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych.

Co te zmiany oznaczają dla pracownika?

Wszystkie te reformy mają wspólny mianownik: pracownik ma mieć większą wiedzę, większą przejrzystość i skuteczniejsze narzędzia ochrony swoich praw.

NOWE UPRAWNIENIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI PRACY (PIP)

W 2026 roku warto sprawdzić:

• STAŻ PRACY
  Czy uwzględniono Twoje wcześniejsze zlecenia, działalność gospodarczą i inne okresy objęte nowymi przepisami?
• WYNAGRODZENIE
  Czy podczas rekrutacji otrzymałeś informację o proponowanym wynagrodzeniu?
• FORMA ZATRUDNIENIA
  Czy sposób, w jaki faktycznie wykonujesz pracę, odpowiada rodzajowi umowy, którą zawarłeś?
• MOBBING
  Czy w Twoim miejscu pracy istnieją procedury przeciwdziałania mobbingowi i czy wiesz, gdzie zgłosić problem?
• DYSKRYMINACJA
  Czy jesteś traktowany na równych zasadach i według obiektywnych kryteriów?

Najważniejsze daty – 2026

ZASADY ŚWIADOMEGO PRACOWNIKA

1. Czytaj umowę przed podpisaniem.
2. Pytaj, jeśli czegoś nie rozumiesz.
3. Kontroluj swoje wynagrodzenie.
4. Sprawdzaj liczbę przepracowanych godzin.
5. Korzystaj z urlopu.
6. Dokumentuj sytuacje, które mogą naruszać Twoje prawa.
7. Sprawdź swój staż pracy po zmianach w 2026 roku.
8. Podczas rekrutacji zwracaj uwagę na informacje o wynagrodzeniu.
9. Nie akceptuj dyskryminacji ani przemocy w miejscu pracy.
10. Jeżeli masz problem – szukaj pomocy.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Większość z nas zawiera umowy każdego dnia, często nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Umowa w świetle prawa to nie tylko wielostronicowy dokument, ale również każde codzienne porozumienie, w którym jedna strona zobowiązuje się do czegoś w zamian za świadczenie drugiej strony. W tej kampanii prezentujemy przegląd umów, które zawierasz w życiu codziennym, oraz najważniejsze zasady bezpieczeństwa z nimi związane.

UMOWY ZAWIERANE W SPOSÓB DOROZUMIANY (BEZ SŁÓW I PISMA)

Zawierasz je poprzez wykonanie określonej czynności, która jasno wskazuje na Twoje intencje.

• Zakupy w sklepie spożywczym: To klasyczna umowa sprzedaży. Wyłożenie towaru na taśmę i zapłata to moment jej zawarcia. Chroni Cię wtedy prawo do reklamacji.
• Wejście do autobusu lub tramwaju: Skasowanie biletu lub samo wejście do pojazdu to zawarcie umowy o świadczenie usług przewozowych. Akceptujesz tym samym regulamin przewoźnika (w tym kary za brak biletu).
• Wjazd na płatny parking: Przekroczenie szlabanu lub pobranie biletu z parkomatu to zawarcie umowy najmu miejsca parkingowego lub umowy o świadczenie usług parkingowych.

UMOWY ZAWIERANE USTNIE I JAK JE UDOWODNIĆ

Mają taką samą moc prawną jak umowy pisemne (poza wyjątkami określonymi w ustawach, jak np. zakup nieruchomości czy samochodu o wysokiej wartości).

• Wizyta u fryzjera, kosmetyczki lub mechanika: To umowa o dzieło lub umowa zlecenia. Umawiasz się na konkretny efekt za określoną kwotę. Jeśli usługa zostanie wykonana źle, masz prawo do poprawek lub obniżenia ceny.
• Pożyczka od znajomego
  • Przepisy kodeksu cywilnego wymagają formy dokumentowej (np. e-mail, SMS, papier) dla umów pożyczki powyżej 1000 zł dla celów dowodowych.

Udowodnienie umowy zawartej ustnie bywa trudne, ale jest w pełni możliwe. W polskim prawie umowa ustna jest tak samo ważna jak pisemna (z wyjątkiem sytuacji, gdy ustawa wyraźnie wymaga formy pisemnej lub notarialnej, np. przy zakupie nieruchomości czy samochodu).

Głównym problemem nie jest ważność takiej umowy, ale kwestia dowodowa w momencie, gdy druga strona wyparcie się ustaleń.

Oto najskuteczniejsze sposoby na udowodnienie umowy ustnej:

1. Ślady cyfrowe i korespondencja (Dowody z dokumentów)

To najsilniejsze i najłatwiejsze do zdobycia dowody. Przeszukaj całą historię kontaktów z drugą stroną:

• Wiadomości SMS i komunikatory (Messenger, WhatsApp)
• Wymiana e-mailowa: Przesłane mailem wyceny, projekty, zdjęcia usterki czy ustalenia harmonogramu prac.
• Potwierdzenia przelewów: Jeśli przelałeś znajomemu pieniądze, bankowe potwierdzenie jest idealnym dowodem.

2. Świadkowie (Dowód z zeznań świadków)

• Jeśli podczas Waszych ustnych ustaleń obecny był ktoś trzeci (np. Twój partner, inny pracownik, wspólny znajomy), osoba ta może zeznawać w sądzie.
• Świadek musi potwierdzić, że słyszał moment zawierania umowy oraz konkretne warunki (kto, co, za ile i na kiedy miał zrobić).

3. Nagrania rozmów

• W polskim prawie nie ma przepisu, który zakazywałby nagrywania rozmowy, w której sami uczestniczymy. Taka czynność co do zasady jest legalna. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy nagranie chcemy wykorzystać w inny sposób, np. opublikować w Internecie, czy przedstawić jako dowód w sądzie.

Osoba biorąca udział w rozmowie ma prawo ją nagrywać bez konieczności informowania o tym pozostałych uczestników, czy uzyskiwania ich zgody. Kluczowe jest jednak, aby osoba nagrywająca była stroną konwersacji, a treść rozmowy była skierowana również do niej. Samo nagranie, jego treść, a nawet fakt jego istnienia, może naruszać dobra osobiste osoby nagrywanej. Należą do nich między innymi prawo do prywatności, wizerunek (rozpoznawalny głos), tajemnica korespondencji (jeśli rozmowa dotyczy sfery prywatnej) czy godność. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone przez nagrywanie lub sposób wykorzystania nagrania, ma prawo dochodzić swoich praw na drodze cywilnej. Może żądać np. zaniechania dalszych naruszeń, usunięcia skutków naruszenia (np. skasowania opublikowanego nagrania) lub zadośćuczynienia pieniężnego. 

Nagranie rozmowy, które pozwala zidentyfikować osobę fizyczną (przez jej głos, imię, nazwisko, czy informacje o niej), stanowi przetwarzanie danych osobowych. Oznacza to, że zastosowanie mają przepisy RODO. Każde przetwarzanie danych (w tym przechowywanie, analiza, a zwłaszcza udostępnianie nagrania) musi mieć podstawę prawną. Może nią być np. prawnie uzasadniony interes administratora (osoby nagrywającej), jednak musi on uwzględniać prawa i wolności osoby nagrywanej. Upublicznienie nagrania bez zgody osoby nagranej i bez innej wyraźnej podstawy prawnej (np. zgody na publikację) stanowi co do zasady naruszenie RODO. Może to skutkować nałożeniem wysokich kar finansowych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO).

4. Faktyczne działanie (Konkludentne wykonanie)

• Dowodem na istnienie umowy jest to, że obie strony zaczęły ją realizować.
• Jeśli fachowiec przywiózł do Twojego domu narzędzia i skuł kafelki w łazience, to oczywiste jest, że nie robił tego charytatywnie ani bez Twojej zgody. Sam fakt podjęcia prac dowodzi zawarcia porozumienia.

UMOWY ZAWIERANE NA ODLEGŁOŚĆ I ELEKTRONICZNIE (KLIKNIĘCIEM)

• Zakupy przez internet (e-commerce): Kliknięcie „Kupuję i płacę” to zawarcie umowy sprzedaży na odległość.
  • Jako konsument masz ustawowe 14 dni na zwrot towaru bez podania przyczyny (poza wyjątkami, np. rzeczami robionymi na zamówienie czy rozpakowanymi kosmetykami/lekami).
• Subskrypcje (Netflix, Spotify, aplikacje): Kliknięcie „Akceptuję regulamin” i podpięcie karty to zawarcie umowy o dostarczanie treści cyfrowych.
  • Pułapka: Często godzi się w ten sposób na automatyczne odnawianie subskrypcji i pobieranie opłat po okresie próbnym.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 510-970-680 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka JAWORZNO

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

CODZIENNE UMOWY PISEMNE O DUŻYM WPŁYWIE NA BUDŻET

• Abonament telefoniczny i internet: Zawierana zazwyczaj na czas określony (np. 24 miesiące). Wcześniejsze zerwanie wiąże się z koniecznością zwrotu przyznanych ulg.
• Członkostwo na siłowni (karnet): Często skonstruowane tak, że umowa przedłuża się automatycznie na kolejny miesiąc, jeśli nie złożysz wypowiedzenia w określonym terminie (np. do 10. dnia poprzedniego miesiąca).

ZŁOTE ZASADY CODZIENNEGO KONSUMENTA

• Cena na półce jest święta: Jeśli cena przy kasie jest wyższa niż ta na półce w sklepie, masz prawo kupić towar po cenie korzystniejszej dla Ciebie (tej z półki).
• Regulamin to też umowa: Klikając „Akceptuję regulamin” w aplikacji czy na stronie, podpisujesz umowę. Warto sprawdzić sekcję „Płatności” i „Rozwiązanie umowy”.
• Zawsze bierz paragon lub potwierdzenie: To Twój najprostszy dowód zawarcia umowy w codziennym życiu.

JAK ANULOWAĆ SUBSKRYPCJĘ LUB KARNET?

1. Aby bezpiecznie anulować subskrypcję lub karnet bez narażania się na dodatkowe koszty i kary umowne, musisz formalnie zamknąć umowę zgodnie z jej regulaminem.Zastosuj poniższe kroki, aby zrobić to prawidłowo:1. Sprawdź warunki w umowie lub regulaminie
   • Czas trwania: Upewnij się, czy Twoja umowa jest zawarta na czas nieokreślony (możesz ją zamknąć w każdej chwili), czy określony (np. na 12 miesięcy). Wcześniejsze zerwanie umowy na czas określony często wiąże się z karą umowną lub koniecznością zwrotu przyznanych rabatów.
   • Okres wypowiedzenia: Sprawdź, ile wynosi ten czas (np. miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego).

   2. Wybierz właściwą ścieżkę anulowania

   • Subskrypcje cyfrowe (Netflix, Spotify, aplikacje): Anuluj je bezpośrednio w panelu użytkownika. Jeśli płacisz przez Apple App Store lub Google Play Store, musisz wejść w ustawienia swojego konta na telefonie w sekcję „Subskrypcje” i tam kliknąć „Anuluj”. Samo usunięcie konta w aplikacji często nie wyłącza płatności.
   • Karnety (siłownie, kluby fitness): Większość klubów wymaga formy pisemnej lub mailowej, ewentualnie kliknięcia w portalu klienta. Jeśli regulamin wymaga pisma, wyślij je listem poleconym lub złóż osobiście w recepcji, żądając kopii z pieczątką i podpisem pracownika.

   3. Przygotuj oficjalne wypowiedzenie (dla umów papierowych/mailowych)

   Jeśli anulujesz karnet drogą mailową lub tradycyjną, Twoje pismo musi zawierać:

   • Twoje pełne dane oraz numer karty klienta/członka.
   • Jasne oświadczenie: „Niniejszym wypowiadam umowę numer… zawartą w dniu… z zachowaniem przewidzianego w umowie okresu wypowiedzenia”.
   • Datę i Twój odręczny podpis (jeśli wysyłasz list).

   4. Zabezpiecz finanse i zbieraj dowody

   • Zachowaj potwierdzenie: Zrób zrzut ekranu po kliknięciu „Anuluj subskrypcję” lub zachowaj e-mail potwierdzający rezygnację. W przypadku listu poleconego – schowaj żółty dowód nadania.
   • Cofnij zgodę na obciążanie karty: Po formalnym zakończeniu okresu wypowiedzenia możesz wejść do swojej bankowości elektronicznej i usunąć tzw. „zlecenia stałe” lub „płatności automatyczne (recurring)” powiązane z daną firmą.

   Ważne (Pułapka „blokady karty”): Jeśli zablokujesz kartę w banku przed formalnym wypowiedzeniem umowy, system firmy nie pobierze pieniędzy, ale Twój dług będzie rósł. Firma ma prawo przekazać sprawę do windykacji lub sądu.

SKUTECZNA REKLAMACJA

Reklamację wadliwego towaru możesz złożyć na dwa niezależne sposoby: z tytułu niezgodności towaru z umową (prawo konsumenckie) lub z tytułu gwarancji (dobrowolna obietnica producenta). Od 1 stycznia 2023 roku w przepisach dla konsumentów pojęcie „rękojmi” zostało zastąpione „niezgodnością towaru z umową” [1].

Oto instrukcja krok po kroku, jak skutecznie zareklamować towar:

1. Wybierz podstawę reklamacji

• Niezgodność towaru z umową (Zalecana): Odpowiada za nią sprzedawca (sklep). Masz na to 2 lata od dnia wydania towaru [1]. Przepisy chronią Cię bardzo mocno – jeśli wada ujawni się w tym czasie, domniemywa się, że istniała już w momencie zakupu.
• Gwarancja: Odpowiada za nią gwarant (najczęściej producent). Warunki, terminy i Twoje prawa są zapisane w karcie gwarancyjnej. Korzystaj z niej głównie wtedy, gdy gwarancja jest dłuższa niż 2 lata lub gdy sklep zbankrutował.

2. Określ swoje żądania (Kolejność ma znaczenie)

Jeśli reklamujesz towar u sprzedawcy z tytułu niezgodności z umową, obowiązuje dwuetapowość żądań:

• W pierwszym kroku możesz żądać wyłącznie:
  • Naprawy towaru.
  • Wymiany towaru na nowy.
• W drugim kroku możesz żądać obniżenia ceny lub zwrotu gotówki (odstąpienia od umowy) tylko wtedy, gdy:
  • Sprzedawca odmówił naprawy/wymiany lub jej nie wykonał.
  • Sprzedawca próbował naprawić/wymienić rzecz, ale wada pojawiła się znowu.
  • Wada jest na tyle istotna, że uzasadnia natychmiastowy zwrot pieniędzy.

3. Przygotuj i złóż reklamację

• Forma: Złóż reklamację pisemnie (w sklepie, listem poleconym) lub mailowo.
• Treść pisma: Podaj swoje dane, opisz dokładnie wadę, wskaż datę jej zauważenia oraz wpisz swoje żądanie (np. wymiana na nowy).
• Dowód zakupu: Nie musisz mieć papierowego paragonu. Dowodem jest też potwierdzenie płatności kartą, wyciąg z konta, e-mail z potwierdzeniem zamówienia lub zeznanie świadka.

4. Pilnuj terminów (Czas gra na Twoją korzyść)

• Sprzedawca ma obowiązek odpowiedzieć na Twoją reklamację w ciągu 14 dni od jej otrzymania.
• Ważne: Jeśli sprzedawca nie odpowie w tym terminie, oznacza to, że uznał Twoją reklamację w całości i musi spełnić Twoje żądanie.

KLAUZULE NIEDOZWOLONE

W przypadku wielu dziedzin życia konsumenci nie mają możliwości negocjowania warunków proponowanej umowy. Ich rola sprowadza się do podpisania kontraktu według wzorca umowy albo odrzucenia go w całości. Wzorcem może być zarówno sama umowa, jak i jej załączniki np. regulaminy czy ogólne warunki umów. Są one powszechnie stosowane m.in. przez banki, operatorów telefonicznych, dostawców gazu i energii elektrycznej. W przypadku wzorców umów istnieje niebezpieczeństwo, że przedsiębiorca narzuci konsumentowi klauzule, które nie będą dla niego korzystne. Dlatego postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Klauzule te są określane jako abuzywne.

10 klauzul, na które warto uważać:

Konsument może zwrócić się do sądu powszechnego (rejonowego lub okręgowego) o uznanie danego postanowienia za niewiążące. Na przykład, jeżeli konsument chce odstąpić od umowy, a w jej warunkach znajduje się postanowienie wykluczające tę możliwość lub przewidujące rażąco wygórowaną karę, to może powołać się na niedozwolony charakter tego postanowienia umownego. Jeżeli przedsiębiorca nie uzna tej racji, konsument może dochodzić swych roszczeń sądownie.

Konsument może również powiadomić UOKiK o podejrzeniu stosowania przez przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia wzorca umowy i zostać dopuszczony w charakterze zainteresowanego do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Urząd w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Uprawnia to konsumenta do składania dokumentów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy oraz przeglądania akt.

W sprawie indywidualnej konsument może skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej w punktach NPP i NPO w Jaworznie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 510-970-680 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka JAWORZNO

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

PRAWO A SZTUCZNA INTELIGENCJA

Sztuczna inteligencja przebojem wdarła się w dominującą większość obszarów naszego życia prywatnego i zawodowego. Coś, o czym niewielu słyszało jeszcze w 2020 roku, w 2026 jest na ustach wszystkich. Głównym powodem jest pojawienie się popularnych modeli generatywnej sztucznej inteligencji, które istotnie zmieniają sposób pracy w obszarze tworzenia treści.

W dobie dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji coraz częściej spotykamy się z sytuacjami, w których decyzje podejmowane są przy wsparciu różnej maści algorytmów. Naszym celem jest zwiększenie świadomości społecznej w zakresie ochrony praw człowieka w środowisku cyfrowym – od prywatności, przez phishing, aż po przejrzystość działania systemów AI.

Poprzez kampanię społeczną chcemy rozpocząć tą niezwykle ważną dyskusję o tym, jak korzystać z nowych technologii odpowiedzialnie oraz jak chronić jednostkę przed potencjalnymi nadużyciami.

Sztuczna inteligencja już dziś wpływa na nasze życie – od mediów społecznościowych, przez zakupy online, aż po decyzje finansowe i zdrowotne. Dlatego tak istotne jest, by rozwój technologii szedł w parze z poszanowaniem praw człowieka.

Dbajmy o nasze prawa – także w świecie cyfrowym. To od nas zależy, jak będzie wyglądała przyszłość.

PRAWA CZŁOWIEKA W ERZE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI

Prawa człowieka w erze AI to adaptacja powszechnych praw podstawowych (takich jak prawo do prywatności czy wolność od dyskryminacji) do rzeczywistości zdominowanej przez algorytmy. Oznaczają one gwarancję, że rozwój sztucznej inteligencji nie narusza naszej godności, bezpieczeństwa, równości i wolności.

Do najważniejszych wyzwań i obszarów chronionych w tym kontekście należą:

• Prawo do prywatności: Ochrona przed masowym profilowaniem, inwigilacją oraz nieuprawnionym wykorzystaniem danych osobowych do trenowania modeli.
• Zakaz dyskryminacji: Zapobieganie sytuacjom, w których algorytmy podejmują decyzje (np. rekrutacyjne, kredytowe czy sądowe) w oparciu o uprzedzenia rasowe, płciowe lub klasowe.
• Prawo do ludzkiego nadzoru: Gwarancja, że kluczowe decyzje wpływające na życie człowieka (np. dostęp do opieki medycznej czy sprawiedliwości) nie są podejmowane wyłącznie przez maszyny i podlegają odwołaniu.
• Wolność słowa i ochrona przed manipulacją: Zwalczanie dezinformacji, fake newsów i tzw. deepfakes, które zagrażają rzetelnej informacji i debacie publicznej.
• Przejrzystość i wyjaśnialność: Prawo do zrozumienia, dlaczego system AI podjął konkretne działanie wobec użytkownika.

PHISHING

Czy zdarzyło Ci się otworzyć rano maila i zobaczyć informację od znanej Ci firmy kurierskiej, że musisz jeszcze dopłacić złotówkę, aby mogli doręczyć Ci Twoją paczkę, mimo że nie czekałeś na żadną przesyłkę? Pewnie przeczytałeś tego maila i go zignorowałeś, ale czy zastanawiałeś się nad tym co może się za nim kryć?

Tego typu wiadomości to tzw. phishing, czyli przestępstwo polegające na podszywaniu się pod wiarygodne i istniejące podmioty (takie jak firmy kurierskie wymienione w powyższym przykładzie) w celu wyłudzenia poufnych informacji, takich jak loginy, hasła, dane kart kredytowych czy numery PESEL. 

Wiadomość phishingowa to fałszywa wiadomość e-mail, SMS lub na komunikatorze, w której przestępca podszywa się pod znaną instytucję (np. bank, urząd skarbowy, kuriera). Jej celem jest wyłudzenie poufnych danych (haseł, numerów kart) lub nakłonienie do przelania pieniędzy.

Jak rozpoznać fałszywą wiadomość?

• Pilność i presja: Komunikat o zablokowaniu konta, niedopłacie (np. 1,50 zł za paczkę) lub groźbie kary, która wymaga natychmiastowego działania.
• Podejrzany link: Adres strony w wiadomości różni się od oficjalnej strony instytucji (np. litówka, inna końcówka domeny).
• Błędy językowe: Częste używanie sformułowań nietypowych dla danej instytucji lub brak polskich znaków.
• Nietypowy załącznik: Pliki o rozszerzeniach .exe, .scr lub spakowane archiwa, które mogą zawierać złośliwe oprogramowanie.

PODEJRZANE LINKI – CO ZROBIĆ W PRZYPADKU OTRZYMANIA LUB KLIKNIĘCIA?

1. Niczego nie pobieraj i nie wpisuj danych: Zamknij stronę i natychmiast skasuj wiadomość.
2. Zgłoś incydent: Prześlij podejrzaną wiadomość SMS na numer 8080 (polska rządowa usługa raportowania). E-maile phishingowe możesz zgłaszać bezpośrednio do CERT Polska

na adres cert@cert.pl, w przypadku smsa wystarczy przesłać go na specjalny nr tel: 8080.

Warto nie pozostawać biernym, tylko zgłaszać takie komunikaty odpowiednim służbom – w Polsce przyjmowaniem takich zgłoszeń zajmuje się CERT Polska, który zajmuje się analizą, monitorowaniem i reagowaniem na zagrożenia w cyberprzestrzeni.

3. Zmień hasła: Jeśli podałeś hasło na podejrzanej stronie, zaloguj się do serwisu z bezpiecznego urządzenia i niezwłocznie je zmień.
4. Skontaktuj się z bankiem: Jeżeli oszuści mogli wejść w posiadanie danych do Twojej karty lub konta, bezzwłocznie zastrzeż kartę i skontaktuj się z infolinią

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA BEZPŁATNE PORADY:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

CYFROWY ŚLAD – JAK FIRMY ZBIERAJĄ NASZE DANE?

Można zażartować, że „telefon nas podsłuchuje”, gdy rozmawiasz ze znajomą o wyjeździe nad morze, a chwilę później widzisz na Instagramie reklamy kostiumów kąpielowych, noclegów, i biletów.

W praktyce najczęściej wystarczy cyfrowy ślad, który pozostawiasz w sieci: wyszukiwane hasła, polubione posty, odwiedzane strony, akceptowane pliki cookie. Na tej podstawie powstaje Twój profil reklamowy – zestaw informacji, który pozwala dopasować komunikaty marketingowe do Twoich cech i zachowań. 

1. Jak firmy zbierają te dane?

• Pliki cookies (ciasteczka): Niewielkie pliki tekstowe zapisywane w przeglądarce, które pamiętają Twoje logowania, zawartość koszyka czy odwiedzane podstrony.
• Piksele śledzące: Niewidoczne skrypty na stronach internetowych i w mediach społecznościowych (np. Piksel Meta), które monitorują ruch i kliknięcia.
• Historia wyszukiwania i lokalizacja: Informacje o tym, czego szukasz w Google lub innych wyszukiwarkach, a także miejsca, które odwiedzasz (jeśli udostępniasz GPS na telefonie).
• Aktywność w social media: Polubienia, udostępnienia, czas spędzony na oglądaniu konkretnych postów czy filmów.

2. Do czego to służy?

• Personalizacja reklam: Dzięki cyfrowemu śladowi reklamy, które widzisz w Internecie, stają się bardzo trafne (np. widzisz oferty butów sportowych dokładnie w Twoim rozmiarze, zaraz po tym, jak szukałeś ich w sklepie online).
• Retargeting: To przypominanie Ci o produktach, które przeglądałeś, ale jeszcze ich nie kupiłeś, by zachęcić Cię do powrotu na stronę i sfinalizowania transakcji.
• Profilowanie behawioralne: Łączenie Twoich pojedynczych aktywności w większy obraz (wiek, płeć, zarobki, styl życia), co pozwala markom dotrzeć do precyzyjnie określonej grupy docelowej. 

Tzw. targeted ads to reklamy kierowane do ściśle określonych grup odbiorców, spełniających konkretne kryteria: wiek, miejsce zamieszkania, zainteresowania, aktywność online, a czasem również etap życia (np. przeprowadzka, zmiana pracy, planowanie ślubu). Dzięki temu przekaz marketingowy staje się bardziej skuteczny, ale jednocześnie rodzi poważne pytania o granice prywatności, profilowania i wykorzystywania podatności użytkowników

CYFROWY ŚLAD – JAK NIM ZARZĄDZAĆ I DBAĆ O BEZPIECZEŃSTWO DANYCH W SIECI?

Jeśli chcesz ograniczyć ilość danych, które reklamodawcy o Tobie wiedzą, sprawdź ustawienia reklam na platformach, z których korzystasz najczęściej – w wielu serwisach możesz ograniczyć lub wyłączyć personalizację reklam oraz edytować kategorie zainteresowań przypisane do Twojego profilu.

Zwracaj uwagę na banery dotyczące plików cookie – nie zawsze musisz automatycznie wybierać „zgadzam się na wszystko”; często możesz zaakceptować tylko te pliki, które są niezbędne do działania strony.

Możesz skorzystać z kilku narzędzi:

• Tryb prywatny (Incognito): Sprawia, że po zamknięciu okna historia i pliki cookies nie są zapisywane w pamięci urządzenia.
• Blokery reklam i skryptów śledzących: Specjalne wtyczki do przeglądarek (np. uBlock Origin), które powstrzymują działanie pikseli reklamowych.
• Zarządzanie zgodami na stronach: Korzystanie z banerów dotyczących cookies i wybieranie opcji odrzucenia zaawansowanych plików śledzących.
• Ustawienia reklam Google i social media: Pozwalają one podejrzeć Twój profil (np. na platformie Google My Activity) i wyłączyć personalizację reklam.

JAK ALGORYTMY WPŁYWAJĄ NA TWOJE CODZIENNE DECYZJE?

Czy zdarzyło Ci się kliknąć „odśwież” i odnieść wrażenie, że aplikacja doskonale „wie”, jakie treści chcesz zobaczyć właśnie teraz? To nie przypadek, lecz efekt działania algorytmów, które systematycznie analizują Twoje zachowania po to, aby jak najdłużej utrzymać Twoją aktywność na platformie. 

Dla serwisów społecznościowych najważniejszą wartością staje się uwaga użytkownika. Im dłużej scrollujesz, tym więcej reklam może zostać Ci wyświetlonych, co bezpośrednio przekłada się na zysk platformy. Algorytmy porządkują więc posty w taki sposób, aby maksymalizować Twoje zaangażowanie: reakcje, komentarze, udostępnienia czy oglądanie materiałów do końca. W praktyce często premiowane są treści skrajne lub kontrowersyjne, ponieważ wywołują silniejsze emocje – a tym samym generują więcej interakcji. 

Na te mechanizmy zwrócili uwagę nie tylko badacze, ale także ustawodawca europejski. W Unii Europejskiej został przyjęty Akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA), który nakłada na największe platformy szczególne obowiązki w zakresie przejrzystości. Zobowiązuje je m.in. do ujawniania głównych parametrów funkcjonowania systemów rekomendacyjnych oraz do umożliwienia użytkownikom wyboru alternatywnych ustawień feedu, w większym stopniu niezależnych od profilowania.

Feed (często nazywany też tablicą lub kanałem) na Instagramie to główne miejsce w aplikacji, gdzie wyświetlają się zdjęcia, posty i rolki udostępniane przez obserwowanych przez Ciebie twórców i znajomych. To fundament social mediów (np. Facebook, Instagram) oraz e-commerce (feed produktowy), ułatwiający śledzenie nowości lub zarządzanie reklamami.

PRZEJRZYSTOŚĆ ALGORYTMICZNA – DLACZEGO WIDZISZ OKREŚLONE TREŚCI?

Coraz częściej mówi się również o potrzebie zapewnienia tzw. „algorytmicznej przejrzystości”, rozumianej jako prawo użytkownika do uzyskania informacji, dlaczego wyświetlane są mu określone treści. Przejrzystość algorytmiczna pozwala przeciwdziałać dyskryminacji, weryfikować stronniczość i chronić prawo do prywatności.

Główne filary tej koncepcji obejmują:

• Zrozumiałość (Wyjaśnialność): Zdolność systemu do przedstawienia klarownego powodu konkretnej decyzji (np. dlaczego odrzucono wniosek kredytowy).
• Jawność danych: Informowanie o tym, jakie dane wejściowe zostały wykorzystane do uczenia modelu.
• Odpowiedzialność: Wskazanie twórcy lub podmiotu odpowiedzialnego za działanie algorytmu. Rozwój i standaryzację tych zasad wspiera Europejskie Centrum Przejrzystości Algorytmicznej

Jeżeli sposób wykorzystania Twoich danych budzi wątpliwości, pamiętaj, że przysługuje Ci prawo sprzeciwu wobec marketingu bezpośredniego oraz prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego (w Polsce – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). 

Prawo – zwłaszcza europejskie – coraz wyraźniej reaguje na te praktyki. Rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO) wprost odnosi się do profilowania i marketingu. Administrator ma obowiązek poinformować Cię m.in. o tym, że Twoje dane będą wykorzystywane do zautomatyzowanego podejmowania decyzji, w tym profilowania, a także o celach takiego przetwarzania.

Masz również prawo w dowolnym momencie wnieść sprzeciw wobec przetwarzania danych na potrzeby marketingu bezpośredniego – co obejmuje także profilowanie w takim celu. Przysługują Ci także inne uprawnienia, w tym prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia oraz cofnięcia udzielonych zgód marketingowych – w praktyce możesz zażądać od firmy wyjaśnienia, jakie dane o Tobie gromadzi, w jakich celach je wykorzystuje i na jakiej podstawie prawnej.

Dodatkową warstwę ochrony wprowadza Akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA), który nakłada obowiązki przede wszystkim na dostawców platform internetowych, w szczególności bardzo dużych platform. DSA zakazuje wyświetlania reklam opartych na profilowaniu w sytuacji, gdy platforma wie lub powinna z wystarczającą pewnością wiedzieć, że odbiorcą jest dziecko, oraz zabrania targetowania reklam z wykorzystaniem tzw. szczególnych kategorii danych osobowych, takich jak informacje o zdrowiu, poglądach politycznych czy wyznaniu.

Gorąco zachęcamy do zgłaszania incydentów, aby pomóc uchronić inne osoby!

Potrzebujesz porady i pomocy – skontaktuj się z nami!

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ:

• telefonicznie pod nr tel. 32 259-37-36 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka KATOWICE

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

Światowy Dzień Zdrowia jest ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) dla upamiętnienia jej powstania w 1948 roku. 

Światowy Dzień Zdrowia jest obchodzony również w Polsce – to doskonała okazja, aby przypomnieć, jak ważna jest znajomość praw pacjenta.

Znajomość praw pacjenta w Polsce to nie tylko kwestia formalności, ale przede wszystkim narzędzie, które pozwala Ci skutecznie korzystać z systemu opieki zdrowotnej. Nie bój się pytać, domagać się informacji i zgłaszać nieprawidłowości.

Przypominamy najważniejsze prawa pacjenta w Polsce, które mogą wpłynąć na jakość Twojego leczenia.

PRAWA PACJENTA

PRAWO DO INFORMACJI – BĄDŹ ŚWIADOMY SWOJEGO STANU ZDROWIA

Pacjent od ukończenia 16 r.ż. ma prawo do pełnej informacji o stanie swojego zdrowia.

Masz prawo:

• znać diagnozę,
• otrzymać informacje o leczeniu,
• poznać skutki uboczne terapii,
• zapytać o alternatywne metody leczenia,
• dostać jasne wyjaśnienia w zrozumiałym języku.

Pamiętaj, że prawo do informacji obejmuje także dostęp do wyników badań i pełnej dokumentacji medycznej.
Wynik badania, przeprowadzonego na podstawie skierowania lekarskiego, podmiot przeprowadzający badanie zobowiązany jest przede wszystkim przekazać lekarzowi, który na nie skierował. Pacjent ma natomiast prawo wglądu do wyników tego badania na zasadach ogólnych dostępu do dokumentacji medycznej, niezależnie od tego, czy odbędzie wizytę u lekarza, który go na to badanie skierował.

Jeśli lekarz nie chce ich udostępnić, masz prawo zgłosić to do odpowiednich instytucji. Jeśli pacjent jest przygotowywany do zabiegu ma prawo oczekiwać pełnych informacji dotyczących przebiegu operacji, późniejszej rekonwalescencji, ewentualnych powikłań itd. W przypadku, gdy zabieg były płatny w całości lub częściowo, lekarz musi również poinformować o tym pacjenta. Pacjent, który przeszedł operację ma prawo do rozmowy z lekarzem, który ja przeprowadzał (nie tylko z dyżurnym).

PRAWO DO ŚWIADOMEJ ZGODY

Żadna procedura medyczna nie może zostać wykonana bez Twojej zgody. Dotyczy to zarówno badań, jak i operacji, a także innych procedur medycznych tj. testy czy pobranie materiału do diagnostyki. Zgoda musi być dobrowolna i świadoma, a Ty powinieneś znać wszystkie szczegóły planowanego leczenia. W przypadku dzieci lub osób nieprzytomnych decyzję podejmują ich opiekunowie prawni.

Masz prawo:

• odmówić leczenia,
• poprosić o czas do namysłu,
• zabrać dokumentację do konsultacji,
• uzyskać drugą opinię.

Co ważne, w każdej chwili możesz wycofać zgodę na leczenie. To szczególnie istotne w przypadku terapii eksperymentalnych lub inwazyjnych, które wiążą się z większym ryzykiem.

PRAWO DO DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ

Masz prawo otrzymać:

• wyniki badań,
• historię leczenia,
• wypisy,
• opinie lekarskie i inne informacje związane z leczeniem,
• kopie dokumentów.

Możesz ją otrzymać zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Jeśli placówka medyczna odmawia udostępnienia dokumentacji, możesz zgłosić to do Rzecznika Praw Pacjenta lub NFZ.

PRAWO DO OCHRONY DANYCH DOTYCZĄCYCH STANU ZDROWIA – TAJEMNICA LEKARSKA

Wszystkie informacje dotyczące Twojego stanu zdrowia, leczenia i diagnozy są objęte tajemnicą lekarską. Lekarz nie może ich ujawniać bez Twojej zgody. Obowiązek zachowania tajemnicy rozciąga się na cały personel medyczny, w tym pielęgniarki i położne. W przypadku zabiegu operacyjnego lub diagnostyki podwyższonego ryzyka zgoda lub jej brak musi być wyrażona na piśmie. W pozostałych przypadkach może być to deklaracja ustna. Od tej sytuacji są wyjątki. Zabiegi medyczne wbrew woli pacjenta są udzielane: podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym, jeśli zachowanie pacjenta zagraża bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu (np. próba samobójcza), życiu lub zdrowiu innych osób (np. atak agresji), pacjentom przymusowego leczenia odwykowego, pacjentom chorym na niektóre choroby zakaźne (np. gruźlica, dur brzuszny).

PRAWO WO WYBORU LEKARZA I PLACÓWKI

Masz prawo wybrać lekarza prowadzącego oraz placówkę medyczną, w której chcesz się leczyć. Dwa razy w roku kalendarzowym bezpłatnie i bez podania powodu możesz zmienić lekarza, pielęgniarkę i położną POZ. W przypadku hospitalizacji również możesz wskazać preferowany szpital, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych. To prawo jest szczególnie ważne w przypadku długotrwałego leczenia, gdy zaufanie do lekarza i placówki odgrywa kluczową rolę w procesie leczenia i powrotu do zdrowia.

PRAWO DO ZASIĘGNIĘCIA DRUGIEJ OPINII MEDYCZNEJ 

Jeśli masz wątpliwości co do postawionej diagnozy lub proponowanego leczenia, masz prawo zasięgnąć drugiej opinii medycznej. To nie jest brak zaufania do lekarza ale dodatkowe narzędzie, które pomoże Ci podjąć lepszą decyzję. Pamiętaj, że zdrowie jest najważniejsze, a druga opinia może być kluczowa w przypadku skomplikowanych lub kontrowersyjnych przypadków.

PRAWO DO HUMANITARNYCH WARUNKÓW LECZENIA

Każdy pacjent ma prawo do leczenia w godnych i bezpiecznych warunkach. Placówki medyczne powinny zapewnić odpowiedni standard opieki, w tym czystość, dostęp do leków i poszanowanie godności pacjenta. Jeśli warunki w szpitalu czy przychodni pozostawiają wiele do życzenia, masz prawo złożyć skargę do dyrekcji placówki lub Rzecznika Praw Pacjenta.

PRAWO DO SKARGI

Jeśli uważasz, że Twoje prawa zostały naruszone, masz prawo złożyć skargę. W zależności od charakteru problemu i tego, kogo skarga dotyczy, należy kierować ją do odpowiednich instytucji. NFZ rozpatruje skargi dotyczące wyłącznie placówek, które mają podpisaną umowę z Funduszem.

Oto przegląd najważniejszych możliwości:

• Skarga na personel medyczny. Dotyczy niewłaściwego zachowania lekarza, pielęgniarki, rejestratorki lub innego pracownika placówki medycznej.
• Skarga na placówkę medyczną. Obejmuje problemy organizacyjne, dostępność świadczeń, warunki w placówce lub funkcjonowanie systemu.
• Skarga na działanie NFZ. Dot. sposobu załatwiania spraw przez pracowników Funduszu lub realizacji uprawnień ubezpieczeniowych.

W przypadku problemów z zachowaniem personelu medycznego pierwszym krokiem powinna być interwencja u bezpośredniego przełożonego pracownika (kierownika placówki).
W szpitalu zwróć się do ordynatora oddziału, w przychodni do kierownika placówki. To najszybszy sposób rozwiązania problemu. Jeśli rozmowa z przełożonym nie przyniosła rezultatu, złóż formalną skargę w formie pisemnej do dyrekcji placówki. Skargę do NFZ można złożyć w przypadkach takich jak odmowa zapisu do lekarza mimo dostępnych terminów, trudności z rejestracją czy nieprzyjmowanie pacjentów w ustalonych godzinach.

PRAWO DO BEZPŁATNEGO LECZENIA W RAMACH NFZ

Jeśli jesteś ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia, masz prawo do bezpłatnego leczenia w ramach świadczeń gwarantowanych. Obejmuje to podstawową opiekę zdrowotną, konsultacje specjalistyczne, hospitalizację oraz wiele innych usług. Jeśli placówka odmawia Ci świadczenia możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta.

PRAWO DO OPIEKI PALIATYWNEJ I HOSPICYJNEJ 

Pacjenci w terminalnej fazie choroby mają prawo do opieki paliatywnej i hospicyjnej, której celem jest złagodzenie cierpienia i poprawa jakości życia. Opieka ta jest dostępna zarówno w warunkach domowych, jak i w specjalistycznych placówkach. To prawo jest szczególnie ważne dla osób cierpiących na nieuleczalne choroby, ponieważ zapewnia im wsparcie nie tylko medyczne ale także psychologiczne i duchowe.

PRAWO DO LECZENIA Z AKTUALNĄ WIEDZĄ MEDYCZNĄ

To jedno z najważniejszych praw.

Oznacza ono, że:

• leczenie powinno być zgodne z aktualną wiedzą naukową,
• personel musi działać według standardów medycznych,
• nie wolno zastępować terapii skutecznych, metodami bez potwierdzenia naukowego.

To właśnie ten obszar ma szczególnie wzmacniać przyjęty 12 maja projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zwana „Lex Szarlatan”. Projekt ustawy wzmacnia prawa pacjenta i zwiększa ochronę przed pseudomedycyną. Nowe przepisy mają skuteczniej przeciwdziałać niebezpiecznym praktykom oraz rozszerzyć uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta. Chodzi m.in. o walkę z oferowaniem niesprawdzonych metod leczenia i działalnością osób podszywających się pod specjalistów medycznych. Zmiany mają także ograniczyć działalność osób i firm wykorzystujących niewiedzę pacjentów do sprzedaży terapii oraz usług o niepotwierdzonej skuteczności.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel.  502-050-908 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka SOSNOWIEC

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

RZECZNIK PRAW PACJENTA – NAJSZYBSZA POMOC

Do Rzecznika Praw Pacjenta może zgłosić się każda osoba, która uważa, że doszło do naruszenia jej praw jako pacjenta. To często najszybszy sposób uzyskania pomocy. W przypadku błędów medycznych, braku należytej staranności w leczeniu lub naruszenia zasad etyki zawodowej, można się zwrócić do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy odpowiedniej Izbie Lekarskiej lub Izbie Pielęgniarek i Położnych.

“LEX SZARLATAN” – CZYM JEST I CO ZMIENI W PRAKTYCE?

„Lex Szarlatan” ma przeciwdziałać:

• pseudomedycynie,
• fałszywym terapiom,
• zarabianiu na strachu pacjentów,
• dezinformacji medycznej,
• podszywaniu się pod specjalistów.

Projekt ustawy zakłada m.in.:

• większe uprawnienia dla Rzecznika Praw Pacjenta,
• możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń,
• możliwość natychmiastowego wstrzymania niebezpiecznych praktyk,
• wysokie kary finansowe — nawet do 1 mln zł.

Ważne – projekt NIE zakazuje:

• zielarstwa,
• masażu,
• jogi,
• kosmetologii,
• podologii,

o ile nie są one przedstawiane jako skuteczne leczenie chorób bez podstaw naukowych.

Jeżeli ustawa wejdzie w życie w obecnym kształcie Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł:

• szybciej reagować,
• wydawać ostrzeżenia publiczne,
• nakazać wstrzymanie praktyk jeszcze przed końcem postępowania,
• karać także podmioty działające poza systemem ochrony zdrowia.

Możliwe będą wysokie kary – projekt przewiduje:

• do 1 mln zł za praktyki pseudomedyczne,
• do 100 tys. zł za brak współpracy z RPP.

Dezinformacja medyczna może być ścigana, zwłaszcza gdy:

• ktoś zarabia na fałszywych twierdzeniach,
• promuje nieskuteczne „terapie”,
• odwodzi od leczenia zgodnego z wiedzą medyczną.

JAK ROZPOZNAĆ PSEUDOMEDYCYNĘ? – SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE

Uważaj, gdy ktoś:

• obiecuje „100% skuteczności”,
• twierdzi, że „leczy raka naturalnie”,
• nakazuje odstawić lekarza lub leki,
• mówi o „spisku koncernów farmaceutycznych”,
• sprzedaje drogie suplementy jako „terapię”,
• nie ma kwalifikacji medycznych,
• unika pokazania dokumentów lub uprawnień,
• opiera się wyłącznie na „świadectwach pacjentów”.

Co robić krok po kroku, gdy podejrzewasz oszustwo medyczne?

Krok 1 — Zachowaj dowody

Zbieraj:

• paragony,
• umowy,
• nagrania reklam,
• zrzuty ekranu,
• SMS-y,
• e-maile,
• ulotki,
• zalecenia.

To może być później kluczowe.

Krok 2 — Nie przerywaj leczenia bez konsultacji

Jeżeli ktoś namawia Cię do:

• odstawienia leków,
• rezygnacji z chemioterapii,
• porzucenia diagnostyki,
• skonsultuj się z lekarzem posiadającym uprawnienia.

Krok 3 — Zweryfikuj kwalifikacje

Sprawdź:

• czy dana osoba wykonuje zawód medyczny,
• czy posiada prawo wykonywania zawodu,
• czy placówka działa legalnie.

Można to sprawdzić m.in. w rejestrach zawodowych i podmiotów leczniczych.

Krok 4 — Złóż skargę
Możesz zgłosić sprawę do:

• Rzecznik Praw Pacjenta,
• NFZ,
• Okręgowej Izby Lekarskiej,
• Policji lub Prokuratury,
• UOKiK (gdy chodzi o oszustwo konsumenckie).

Krok 5 — Opisz konkrety
W zgłoszeniu podaj:

• kto działał,
• co oferował,
• jakie były obietnice,
• jakie poniosłeś szkody,
• kiedy miało to miejsce.

Im bardziej konkretnie — tym skuteczniejsze postępowanie.

JAK BEZPIECZNIE KORZYSTAĆ Z TERAPII ALTERNATYWNYCH?

Nie każda metoda niekonwencjonalna jest oszustwem.

Bezpieczne podejście:

• traktuj metody alternatywne jako uzupełnienie, a nie zastępstwo leczenia,
• konsultuj je z lekarzem,
• sprawdzaj badania naukowe,
• unikaj osób obiecujących „cudowne wyleczenie”.

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA PACJENTA

Zawsze:

• pytaj o dowody naukowe,
• sprawdzaj kwalifikacje,
• zachowuj dokumentację,
• konsultuj poważne decyzje zdrowotne,
• nie ufaj „cudownym terapiom”.

Nigdy:

• nie odstawiaj leczenia pod wpływem internetowych „guru”,
• nie płać za „tajne metody” bez weryfikacji,
• nie podpisuj dokumentów pod presją.

Warto korzystać z oficjalnych źródeł:

• Rzecznik Praw Pacjenta
• Ministerstwo Zdrowia
• Narodowy Fundusz Zdrowia

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel.  502-050-908 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka SOSNOWIEC

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O BEZPŁATNYM PORADNICTWIE W POWIECIE PSZCZYŃSKIM: