Rybnik

Spór nie musi oznaczać wieloletniej walki. Poznaj swoje możliwości, zanim zdecydujesz, którą drogą pójść. Kiedy pojawia się konflikt, warto spojrzeć na niego nie tylko przez pryzmat tego, kto ma rację, ale również: jak szybko chcę go zakończyć, ile jestem gotów zapłacić, czy chcę zachować relację z drugą stroną i jak duży wpływ chcę mieć na ostateczne rozwiązanie?

Trzy drogi rozwiązania sporu:

• Sąd – to droga do formalnego rozstrzygnięcia. Strony przedstawiają swoje stanowiska i dowody, a o wyniku decyduje sąd.
• Mediacja – to dobrowolne i poufne rozmowy prowadzone z pomocą neutralnego mediatora. To strony, a nie mediator, decydują o treści ewentualnej ugody.
• Ugoda – to porozumienie stron, w którym ustalają one sposób zakończenia sporu. Ugoda może zostać zawarta m.in. przed mediatorem lub przed sądem.

Nie wiesz, co wybrać? Zacznij od informacji.

Nie istnieje jedna uniwersalna droga właściwa dla każdego sporu. Dlatego zanim podejmiesz decyzję, warto odpowiedzieć na kilka pytań:

• Czy potrzebuję rozstrzygnięcia sądu, czy przede wszystkim chcę zakończyć konflikt?
• Czy jestem gotowy na rozmowę i kompromis?
• Jakie znaczenie mają dla mnie czas, koszty i poufność?
• Czy chcę mieć wpływ na ostateczne rozwiązanie sprawy?
• Jakie będą prawne skutki wybranego rozwiązania?

Świadomy wybór wymaga znajomości różnic pomiędzy postępowaniem sądowym, mediacją i ugodą.

Postępowanie sądowe – formalna droga dochodzenia i ochrony praw

Mediacja – rozwiązanie sporu z udziałem bezstronnego mediatora

Ugoda – porozumienie zamiast rozstrzygnięcia sporu

Sąd, mediacja czy ugoda? Najważniejsze różnice

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Koszty – co warto wiedzieć?

Czas – czy spór musi trwać latami?

Kiedy warto rozważyć mediację?

MEDIACJA – WARTO SPRÓBOWAĆ POROZUMIENIA
Mediacja nie oznacza rezygnacji z własnego stanowiska. Nie oznacza również, że musisz zaakceptować propozycję drugiej strony. Oznacza możliwość podjęcia rozmowy w warunkach poufności, przy wsparciu bezstronnego mediatora, i poszukania rozwiązania, na które obie strony mogą się zgodzić. Czasem najlepszym sposobem ochrony własnych interesów nie jest wygranie sporu. Jest nim jego dobre zakończenie.

Kiedy droga sądowa może być właściwsza?

Mediacja a ugoda – to nie to samo

Twoja prawa w sporze

Masz prawo:

• dochodzić ochrony swoich praw przed sądem,
• uzyskać informacje o możliwościach rozwiązania sporu,
• skorzystać z mediacji, jeżeli jest ona dopuszczalna w danej sprawie,
• dobrowolnie zawrzeć ugodę,
• nie wyrazić zgody na mediację,
• nie zaakceptować proponowanej ugody,
• korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na zasadach określonych prawem.

Masz również prawo podjąć decyzję świadomie – po poznaniu konsekwencji dostępnych rozwiązań.

ZANIM WYBIERZESZ DROGĘ – ZADAJ SOBIE 5 PYTAŃ

1. Czy potrzebuję wyroku, czy przede wszystkim chcę zakończyć konflikt?
2. Czy jestem gotowy na rozmowę z drugą stroną?
3. Jakie rozwiązanie jest dla mnie rzeczywiście akceptowalne?
4. Jakie będą koszty i czas każdej z dostępnych dróg?
5. Czy zależy mi na zachowaniu relacji z drugą stroną?

Odpowiedzi na te pytania mogą pomóc Ci wybrać właściwą drogę.

TWOJE PRAWA. TWOJA DECYZJA. TWOJE ROZWIĄZANIE.
Zanim skierujesz sprawę do sądu – sprawdź, czy możecie się porozumieć.

Tydzień Mediacji | 12–16 października 2026 r.
#TydzieńMediacji #Mediacja #TwojePrawa #Ugoda #RozwiązywanieSporów #Prawo #Porozumienie

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

Większość z nas zawiera umowy każdego dnia, często nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Umowa w świetle prawa to nie tylko wielostronicowy dokument, ale również każde codzienne porozumienie, w którym jedna strona zobowiązuje się do czegoś w zamian za świadczenie drugiej strony. W tej kampanii prezentujemy przegląd umów, które zawierasz w życiu codziennym, oraz najważniejsze zasady bezpieczeństwa z nimi związane.

UMOWY ZAWIERANE W SPOSÓB DOROZUMIANY (BEZ SŁÓW I PISMA)

Zawierasz je poprzez wykonanie określonej czynności, która jasno wskazuje na Twoje intencje.

• Zakupy w sklepie spożywczym: To klasyczna umowa sprzedaży. Wyłożenie towaru na taśmę i zapłata to moment jej zawarcia. Chroni Cię wtedy prawo do reklamacji.
• Wejście do autobusu lub tramwaju: Skasowanie biletu lub samo wejście do pojazdu to zawarcie umowy o świadczenie usług przewozowych. Akceptujesz tym samym regulamin przewoźnika (w tym kary za brak biletu).
• Wjazd na płatny parking: Przekroczenie szlabanu lub pobranie biletu z parkomatu to zawarcie umowy najmu miejsca parkingowego lub umowy o świadczenie usług parkingowych.

UMOWY ZAWIERANE USTNIE I JAK JE UDOWODNIĆ

Mają taką samą moc prawną jak umowy pisemne (poza wyjątkami określonymi w ustawach, jak np. zakup nieruchomości czy samochodu o wysokiej wartości).

• Wizyta u fryzjera, kosmetyczki lub mechanika: To umowa o dzieło lub umowa zlecenia. Umawiasz się na konkretny efekt za określoną kwotę. Jeśli usługa zostanie wykonana źle, masz prawo do poprawek lub obniżenia ceny.
• Pożyczka od znajomego
  • Przepisy kodeksu cywilnego wymagają formy dokumentowej (np. e-mail, SMS, papier) dla umów pożyczki powyżej 1000 zł dla celów dowodowych.

Udowodnienie umowy zawartej ustnie bywa trudne, ale jest w pełni możliwe. W polskim prawie umowa ustna jest tak samo ważna jak pisemna (z wyjątkiem sytuacji, gdy ustawa wyraźnie wymaga formy pisemnej lub notarialnej, np. przy zakupie nieruchomości czy samochodu).

Głównym problemem nie jest ważność takiej umowy, ale kwestia dowodowa w momencie, gdy druga strona wyparcie się ustaleń.

Oto najskuteczniejsze sposoby na udowodnienie umowy ustnej:

1. Ślady cyfrowe i korespondencja (Dowody z dokumentów)

To najsilniejsze i najłatwiejsze do zdobycia dowody. Przeszukaj całą historię kontaktów z drugą stroną:

• Wiadomości SMS i komunikatory (Messenger, WhatsApp)
• Wymiana e-mailowa: Przesłane mailem wyceny, projekty, zdjęcia usterki czy ustalenia harmonogramu prac.
• Potwierdzenia przelewów: Jeśli przelałeś znajomemu pieniądze, bankowe potwierdzenie jest idealnym dowodem.

2. Świadkowie (Dowód z zeznań świadków)

• Jeśli podczas Waszych ustnych ustaleń obecny był ktoś trzeci (np. Twój partner, inny pracownik, wspólny znajomy), osoba ta może zeznawać w sądzie.
• Świadek musi potwierdzić, że słyszał moment zawierania umowy oraz konkretne warunki (kto, co, za ile i na kiedy miał zrobić).

3. Nagrania rozmów

• W polskim prawie nie ma przepisu, który zakazywałby nagrywania rozmowy, w której sami uczestniczymy. Taka czynność co do zasady jest legalna. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy nagranie chcemy wykorzystać w inny sposób, np. opublikować w Internecie, czy przedstawić jako dowód w sądzie.

Osoba biorąca udział w rozmowie ma prawo ją nagrywać bez konieczności informowania o tym pozostałych uczestników, czy uzyskiwania ich zgody. Kluczowe jest jednak, aby osoba nagrywająca była stroną konwersacji, a treść rozmowy była skierowana również do niej. Samo nagranie, jego treść, a nawet fakt jego istnienia, może naruszać dobra osobiste osoby nagrywanej. Należą do nich między innymi prawo do prywatności, wizerunek (rozpoznawalny głos), tajemnica korespondencji (jeśli rozmowa dotyczy sfery prywatnej) czy godność. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone przez nagrywanie lub sposób wykorzystania nagrania, ma prawo dochodzić swoich praw na drodze cywilnej. Może żądać np. zaniechania dalszych naruszeń, usunięcia skutków naruszenia (np. skasowania opublikowanego nagrania) lub zadośćuczynienia pieniężnego. 

Nagranie rozmowy, które pozwala zidentyfikować osobę fizyczną (przez jej głos, imię, nazwisko, czy informacje o niej), stanowi przetwarzanie danych osobowych. Oznacza to, że zastosowanie mają przepisy RODO. Każde przetwarzanie danych (w tym przechowywanie, analiza, a zwłaszcza udostępnianie nagrania) musi mieć podstawę prawną. Może nią być np. prawnie uzasadniony interes administratora (osoby nagrywającej), jednak musi on uwzględniać prawa i wolności osoby nagrywanej. Upublicznienie nagrania bez zgody osoby nagranej i bez innej wyraźnej podstawy prawnej (np. zgody na publikację) stanowi co do zasady naruszenie RODO. Może to skutkować nałożeniem wysokich kar finansowych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO).

4. Faktyczne działanie (Konkludentne wykonanie)

• Dowodem na istnienie umowy jest to, że obie strony zaczęły ją realizować.
• Jeśli fachowiec przywiózł do Twojego domu narzędzia i skuł kafelki w łazience, to oczywiste jest, że nie robił tego charytatywnie ani bez Twojej zgody. Sam fakt podjęcia prac dowodzi zawarcia porozumienia.

UMOWY ZAWIERANE NA ODLEGŁOŚĆ I ELEKTRONICZNIE (KLIKNIĘCIEM)

• Zakupy przez internet (e-commerce): Kliknięcie „Kupuję i płacę” to zawarcie umowy sprzedaży na odległość.
  • Jako konsument masz ustawowe 14 dni na zwrot towaru bez podania przyczyny (poza wyjątkami, np. rzeczami robionymi na zamówienie czy rozpakowanymi kosmetykami/lekami).
• Subskrypcje (Netflix, Spotify, aplikacje): Kliknięcie „Akceptuję regulamin” i podpięcie karty to zawarcie umowy o dostarczanie treści cyfrowych.
  • Pułapka: Często godzi się w ten sposób na automatyczne odnawianie subskrypcji i pobieranie opłat po okresie próbnym.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

CODZIENNE UMOWY PISEMNE O DUŻYM WPŁYWIE NA BUDŻET

• Abonament telefoniczny i internet: Zawierana zazwyczaj na czas określony (np. 24 miesiące). Wcześniejsze zerwanie wiąże się z koniecznością zwrotu przyznanych ulg.
• Członkostwo na siłowni (karnet): Często skonstruowane tak, że umowa przedłuża się automatycznie na kolejny miesiąc, jeśli nie złożysz wypowiedzenia w określonym terminie (np. do 10. dnia poprzedniego miesiąca).

ZŁOTE ZASADY CODZIENNEGO KONSUMENTA

• Cena na półce jest święta: Jeśli cena przy kasie jest wyższa niż ta na półce w sklepie, masz prawo kupić towar po cenie korzystniejszej dla Ciebie (tej z półki).
• Regulamin to też umowa: Klikając „Akceptuję regulamin” w aplikacji czy na stronie, podpisujesz umowę. Warto sprawdzić sekcję „Płatności” i „Rozwiązanie umowy”.
• Zawsze bierz paragon lub potwierdzenie: To Twój najprostszy dowód zawarcia umowy w codziennym życiu.

JAK ANULOWAĆ SUBSKRYPCJĘ LUB KARNET?

1. Aby bezpiecznie anulować subskrypcję lub karnet bez narażania się na dodatkowe koszty i kary umowne, musisz formalnie zamknąć umowę zgodnie z jej regulaminem.Zastosuj poniższe kroki, aby zrobić to prawidłowo:1. Sprawdź warunki w umowie lub regulaminie
   • Czas trwania: Upewnij się, czy Twoja umowa jest zawarta na czas nieokreślony (możesz ją zamknąć w każdej chwili), czy określony (np. na 12 miesięcy). Wcześniejsze zerwanie umowy na czas określony często wiąże się z karą umowną lub koniecznością zwrotu przyznanych rabatów.
   • Okres wypowiedzenia: Sprawdź, ile wynosi ten czas (np. miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego).

   2. Wybierz właściwą ścieżkę anulowania

   • Subskrypcje cyfrowe (Netflix, Spotify, aplikacje): Anuluj je bezpośrednio w panelu użytkownika. Jeśli płacisz przez Apple App Store lub Google Play Store, musisz wejść w ustawienia swojego konta na telefonie w sekcję „Subskrypcje” i tam kliknąć „Anuluj”. Samo usunięcie konta w aplikacji często nie wyłącza płatności.
   • Karnety (siłownie, kluby fitness): Większość klubów wymaga formy pisemnej lub mailowej, ewentualnie kliknięcia w portalu klienta. Jeśli regulamin wymaga pisma, wyślij je listem poleconym lub złóż osobiście w recepcji, żądając kopii z pieczątką i podpisem pracownika.

   3. Przygotuj oficjalne wypowiedzenie (dla umów papierowych/mailowych)

   Jeśli anulujesz karnet drogą mailową lub tradycyjną, Twoje pismo musi zawierać:

   • Twoje pełne dane oraz numer karty klienta/członka.
   • Jasne oświadczenie: „Niniejszym wypowiadam umowę numer… zawartą w dniu… z zachowaniem przewidzianego w umowie okresu wypowiedzenia”.
   • Datę i Twój odręczny podpis (jeśli wysyłasz list).

   4. Zabezpiecz finanse i zbieraj dowody

   • Zachowaj potwierdzenie: Zrób zrzut ekranu po kliknięciu „Anuluj subskrypcję” lub zachowaj e-mail potwierdzający rezygnację. W przypadku listu poleconego – schowaj żółty dowód nadania.
   • Cofnij zgodę na obciążanie karty: Po formalnym zakończeniu okresu wypowiedzenia możesz wejść do swojej bankowości elektronicznej i usunąć tzw. „zlecenia stałe” lub „płatności automatyczne (recurring)” powiązane z daną firmą.

   Ważne (Pułapka „blokady karty”): Jeśli zablokujesz kartę w banku przed formalnym wypowiedzeniem umowy, system firmy nie pobierze pieniędzy, ale Twój dług będzie rósł. Firma ma prawo przekazać sprawę do windykacji lub sądu.

SKUTECZNA REKLAMACJA

Reklamację wadliwego towaru możesz złożyć na dwa niezależne sposoby: z tytułu niezgodności towaru z umową (prawo konsumenckie) lub z tytułu gwarancji (dobrowolna obietnica producenta). Od 1 stycznia 2023 roku w przepisach dla konsumentów pojęcie „rękojmi” zostało zastąpione „niezgodnością towaru z umową” [1].

Oto instrukcja krok po kroku, jak skutecznie zareklamować towar:

1. Wybierz podstawę reklamacji

• Niezgodność towaru z umową (Zalecana): Odpowiada za nią sprzedawca (sklep). Masz na to 2 lata od dnia wydania towaru [1]. Przepisy chronią Cię bardzo mocno – jeśli wada ujawni się w tym czasie, domniemywa się, że istniała już w momencie zakupu.
• Gwarancja: Odpowiada za nią gwarant (najczęściej producent). Warunki, terminy i Twoje prawa są zapisane w karcie gwarancyjnej. Korzystaj z niej głównie wtedy, gdy gwarancja jest dłuższa niż 2 lata lub gdy sklep zbankrutował.

2. Określ swoje żądania (Kolejność ma znaczenie)

Jeśli reklamujesz towar u sprzedawcy z tytułu niezgodności z umową, obowiązuje dwuetapowość żądań:

• W pierwszym kroku możesz żądać wyłącznie:
  • Naprawy towaru.
  • Wymiany towaru na nowy.
• W drugim kroku możesz żądać obniżenia ceny lub zwrotu gotówki (odstąpienia od umowy) tylko wtedy, gdy:
  • Sprzedawca odmówił naprawy/wymiany lub jej nie wykonał.
  • Sprzedawca próbował naprawić/wymienić rzecz, ale wada pojawiła się znowu.
  • Wada jest na tyle istotna, że uzasadnia natychmiastowy zwrot pieniędzy.

3. Przygotuj i złóż reklamację

• Forma: Złóż reklamację pisemnie (w sklepie, listem poleconym) lub mailowo.
• Treść pisma: Podaj swoje dane, opisz dokładnie wadę, wskaż datę jej zauważenia oraz wpisz swoje żądanie (np. wymiana na nowy).
• Dowód zakupu: Nie musisz mieć papierowego paragonu. Dowodem jest też potwierdzenie płatności kartą, wyciąg z konta, e-mail z potwierdzeniem zamówienia lub zeznanie świadka.

4. Pilnuj terminów (Czas gra na Twoją korzyść)

• Sprzedawca ma obowiązek odpowiedzieć na Twoją reklamację w ciągu 14 dni od jej otrzymania.
• Ważne: Jeśli sprzedawca nie odpowie w tym terminie, oznacza to, że uznał Twoją reklamację w całości i musi spełnić Twoje żądanie.

KLAUZULE NIEDOZWOLONE

W przypadku wielu dziedzin życia konsumenci nie mają możliwości negocjowania warunków proponowanej umowy. Ich rola sprowadza się do podpisania kontraktu według wzorca umowy albo odrzucenia go w całości. Wzorcem może być zarówno sama umowa, jak i jej załączniki np. regulaminy czy ogólne warunki umów. Są one powszechnie stosowane m.in. przez banki, operatorów telefonicznych, dostawców gazu i energii elektrycznej. W przypadku wzorców umów istnieje niebezpieczeństwo, że przedsiębiorca narzuci konsumentowi klauzule, które nie będą dla niego korzystne. Dlatego postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Klauzule te są określane jako abuzywne.

10 klauzul, na które warto uważać:

Konsument może zwrócić się do sądu powszechnego (rejonowego lub okręgowego) o uznanie danego postanowienia za niewiążące. Na przykład, jeżeli konsument chce odstąpić od umowy, a w jej warunkach znajduje się postanowienie wykluczające tę możliwość lub przewidujące rażąco wygórowaną karę, to może powołać się na niedozwolony charakter tego postanowienia umownego. Jeżeli przedsiębiorca nie uzna tej racji, konsument może dochodzić swych roszczeń sądownie.

Konsument może również powiadomić UOKiK o podejrzeniu stosowania przez przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia wzorca umowy i zostać dopuszczony w charakterze zainteresowanego do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Urząd w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Uprawnia to konsumenta do składania dokumentów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy oraz przeglądania akt.

W sprawie indywidualnej konsument może skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej w punktach NPP i NPO w Jaworznie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

BEZPIECZNY SENIOR W CYBERŚWIECIE – WSTĘP

Internet ułatwia codzienne życie:

• pozwala kontaktować się z rodziną,
• robić zakupy,
• korzystać z bankowości,
• umawiać wizyty lekarskie,
• zdobywać informacje.

Jednocześnie cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję (AI), do oszustw i wyłudzania danych. Dlatego każdy senior powinien znać podstawowe zasady bezpieczeństwa cyfrowego oraz wiedzieć:

• jak rozpoznawać zagrożenia,
• jak chronić swoje dane,
• jak bezpiecznie korzystać z AI,
• jakie prawa przysługują użytkownikowi internetu.

Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji i bezpieczeństwa cyfrowego, w tym AI Act oraz regulacje związane z ochroną danych osobowych. Od 2025 r. obowiązuje również wymóg rozwijania kompetencji AI (AI literacy).

CZYM JEST CYBERBEZPIECZEŃSTWO?

Cyberbezpieczeństwo to ochrona:

• komputerów,
• telefonów,
• kont internetowych,
• danych osobowych,
• pieniędzy,
• prywatności.

Najczęstsze zagrożenia dla seniorów:

• oszustwa „na bank”,
• fałszywe SMS-y,
• phishing,
• wyłudzanie haseł,
• fałszywe sklepy internetowe,
• deepfake,
• podszywanie się pod rodzinę lub urzędy.

SZTUCZNA INTELIGENCJA – POMOC CZY ZAGROŻENIE?

AI może pomagać seniorom:

• tłumaczyć trudne informacje,
• przypominać o lekach,
• pomagać w obsłudze urządzeń,
• wspierać kontakt z lekarzem,
• ułatwiać komunikację.

Jednak cyberprzestępcy także używają AI do:

• tworzenia fałszywych wiadomości,
• generowania realistycznych głosów,
• produkcji deepfake,
• automatycznych oszustw.

JAK BEZPIECZNIE KORZYSTAĆ ZE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI?

AI nie zawsze mówi prawdę. Chatbot może:

• pomylić fakty,
• podać nieaktualne informacje,
• stworzyć błędną odpowiedź.

Dlatego:

• sprawdzaj informacje,
• korzystaj z wiarygodnych źródeł,
• nie ufaj ślepo AI.

Nie wpisuj poufnych danych. Do publicznych narzędzi AI nie należy wpisywać:

• danych medycznych,
• numerów kont,
• danych logowania,
• dokumentów prywatnych.

Uważaj na fałszywe aplikacje AI. Cyberprzestępcy tworzą:

• fałszywe chatboty,
• niebezpieczne aplikacje,
• strony podszywające się pod znane firmy.

Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów:

• Google Play,
• Apple App Store.

DEEPFAKE – NOWE NIEBEZPIECZEŃSTWO

Deepfake to wygenerowane przez AI:

• fałszywe nagrania głosu,
• filmy,
• zdjęcia,
• które wyglądają jak prawdziwe.

Przestępcy mogą:

• podszyć się pod wnuczka,
• udawać pracownika banku,
• imitować głos członka rodziny.

Zasada bezpieczeństwa – nigdy nie podejmuj decyzji finansowych wyłącznie na podstawie:

• telefonu,
• SMS-a,
• wiadomości internetowej,
• nagrania głosowego.

Zawsze:

• oddzwoń samodzielnie,
• potwierdź informację innym kanałem,
• skonsultuj się z bliską osobą.

AI ACT – NOWE PRAWA I OCHRONA UŻYTKOWNIKA

Unia Europejska stworzyła AI Act – pierwsze kompleksowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji.
Regulacje weszły w życie etapami od 2024 i 2025 roku. Co oznacza to dla seniora?

Nowe przepisy mają:

• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników,
• ograniczyć niebezpieczne systemy AI,
• wymagać większej przejrzystości,
• chronić obywateli przed manipulacją.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA SENIORA W INTERNECIE

1. Nie podawaj haseł

Bank, urząd ani policja:

• nigdy nie proszą o hasło,
• nie proszą o kod BLIK,
• nie proszą o dane logowania przez telefon.

2. Uważaj na linki

Nie klikaj:

• podejrzanych SMS-ów,
• wiadomości o „dopłacie do paczki”,
• linków od nieznanych osób.

3. Chroń swoje dane osobowe

Nie publikuj publicznie:

• numeru PESEL,
• adresu,
• numeru dowodu,
• danych bankowych.

4. Aktualizuj urządzenia

Aktualizacje:

• poprawiają bezpieczeństwo,
• usuwają luki,
• chronią przed wirusami.

5. Używaj silnych haseł

Dobre hasło:

• jest długie,
• zawiera cyfry i znaki,
• nie zawiera daty urodzenia.

Najlepiej używać różnych haseł do różnych kont.

ZAWSZE:
✔ sprawdzaj informacje,
✔ pytaj bliskich o pomoc,
✔ aktualizuj urządzenia,
✔ zachowuj ostrożność,
✔ korzystaj z oficjalnych stron i aplikacji,
✔ chroń dane osobowe.

NIGDY:
✘ nie podawaj haseł,
✘ nie wysyłaj kodów BLIK obcym,
✘ nie klikaj podejrzanych linków,
✘ nie ufaj nieznanym rozmówcom,
✘ nie działaj pod presją czasu.

OSZUSTWA INTERNETOWE 

Oszustwa internetowe najczęściej wymierzone w seniorów

„Na wnuczka”
Przestępca:

• podszywa się pod rodzinę,
• prosi o pilny przelew,
• wywołuje emocje i presję czasu.

„Na bank”
Fałszywy konsultant:

• informuje o „ataku na konto”,
• prosi o dane logowania,
• nakłania do instalacji programu.

Jak rozpoznać próbę oszustwa?

Sygnały ostrzegawcze:

• presja czasu,
• prośba o tajemnicę,
• żądanie pieniędzy,
• błędy językowe,
• dziwny adres strony,
• podejrzane wiadomości,
• nietypowy telefon od „banku”.

Najważniejsza zasada:
Nie działaj pod wpływem emocji.

Co robić w razie oszustwa?

Jeśli podano dane lub wykonano przelew:

1. Skontaktuj się z bankiem
2. Zmień hasła
3. Zgłoś sprawę na policję
4. Poinformuj rodzinę
5. Zabezpiecz wiadomości i dokumenty

Im szybsza reakcja, tym większa szansa na ograniczenie strat.

JAK CHRONIĆ TELEFON I KOMPUTER?

Podstawowe zasady:
✔ używaj programu antywirusowego,
✔ ustaw blokadę ekranu,
✔ nie instaluj nieznanych aplikacji,
✔ rób kopie zapasowe danych,
✔ korzystaj z bezpiecznego Wi-Fi.

PRAWA SENIORA W INTERNECIE

Każdy użytkownik ma prawo do:

• ochrony danych osobowych,
• prywatności,
• informacji o wykorzystaniu AI,
• bezpieczeństwa cyfrowego,
• zgłaszania naruszeń.

W wielu przypadkach użytkownik powinien wiedzieć:

• że rozmawia z AI,
• że treść została wygenerowana automatycznie,
• że obraz lub głos są sztucznie wygenerowane.

Cyberświat daje seniorom ogromne możliwości:

• kontakt z rodziną,
• dostęp do usług,
• edukację,
• wygodę codziennego życia.

Jednocześnie rozwój sztucznej inteligencji powoduje nowe zagrożenia:

• deepfake,
• oszustwa internetowe,
• manipulację,

Dlatego najważniejszą ochroną stają się:

• wiedza,
• ostrożność,
• kompetencje cyfrowe,
• umiejętność rozpoznawania zagrożeń.

Bezpieczny senior w cyberświecie to nie osoba, która zna się na technologii perfekcyjnie, lecz taka, która potrafi korzystać z niej świadomie i odpowiedzialnie.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków budżetu państwa otrzymanych z Miasta Rybnika w 2026 roku

Program “Aktywny Rodzic”

Program “Aktywny Rodzic” w praktyce

Rodzaje świadczeń

Formalności

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Aktywni rodzice w pracy, czyli tzw. “babciowe”

Aktywnie w żłobku

Aktywnie w domu

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O PORADNICTWIE PRAWNYM I OBYWATELSKIM ORAZ MEDIACJACH W RYBNIKU:

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O PORADNICTWIE PRAWNYM I OBYWATELSKIM ORAZ MEDIACJACH W RYBNIKU:

Najczęstsze skojarzenia ze słowem „przemoc” to podbite oczy, sińce, zaciśnięte pięści, bójka. Rzadziej w pierwszej chwili myślimy o przemocy psychicznej, która przecież potrafi zranić dużo bardziej niż pięści, a nawet doprowadzić ofiarę do samobójstwa. Jedną z odmian przemocy psychicznej jest przemoc finansowa (ekonomiczna).

Mówi się o tej formie przemocy – przeźroczysty problem. Dlaczego? Ponieważ na wierzchu nie widać ran, tak jak w przypadku przemocy fizycznej. Problem jest dużo bardziej ukryty, często niewidoczny. Zapraszamy do przeczytania materiałów dotyczących tego, jakie są przejawy przemocy finansowej, z jakimi konsekwencjami prawnymi powinna liczyć się osoba stosująca ten rodzaj przemocy, a także gdzie szukać wsparcia w takich sytuacjach.

Czym jest przemoc ekonomiczna?

O przemocy ekonomicznej mówimy wtedy, gdy jej sprawca używa pieniędzy albo innych wartości materialnych do zaspokojenia swojej potrzeby władzy i kontroli. Wykorzystując dostęp do pieniędzy podporządkowuje sobie drugą osobę. Czasem uniemożliwia jej dostęp do konta, w innych wypadkach wydziela i kontroluje jej wydatki, utrudnia jej podjęcie pracy lub przyczynia się do utraty pracy. Pieniądze stają się kartą przetargową. Partner/ka uzależnia przekazanie środków na utrzymanie rodziny od spełnienia jego warunków, szantażem zmuszając swoją ofiarę do posłuszeństwa.

Nikola została sama z trójką dzieci. Mąż zostawił ją i nie płaci na nie alimentów. Magda chciałaby wrócić do pracy, ale mąż uważa, że powinna zostać w domu i nie pozwala jej szukać zatrudnienia. Grzesiek pracuje na budowie po 12 godzin dziennie, aby utrzymać sześcioosobową rodzinę. Chciałby, żeby żona poszła do pracy choć na pół etatu i dołożyła się do rachunków, jednak ona odmawia.

Kaśka przed urodzeniem dzieci pracowała w Biedronce. Po urodzeniu Mai i Kuby przez 5 lat była z nimi w domu. Teraz, kiedy Kuba poszedł do przedszkola, chciałaby wrócić do pracy. Tym bardziej, że jej partner Marek zarabia ok 2500 zł na rękę i cały czas narzeka, że utrzymanie rodziny tyle kosztuje, więc Kasia chciałaby dorobić chociaż do rachunków. Jednak Marek bardzo się denerwuje, kiedy tylko Kaśka wspomina o powrocie do pracy. Mówi, że jej miejsce jest w domu przy dzieciach, jak pójdzie do pracy to tak o wszystko nie zadba, a on przecież potrafi utrzymać rodzinę. Partnerzy coraz częściej kłócą się o sprawy finansowe, Kaśka jest coraz bardziej zestresowana tą sytuacją.

Z pewnością powyższe lub podobne historie są Ci znane, być może sam/a doświadczasz właśnie takich problemów. To właśnie przemoc finansowa (ekonomiczna), która jest rodzajem przemocy psychicznej. Ofiara traci możliwość decydowania o swoim życiu, staje się uzależniona od oprawcy, który wydziela jej środki do życia według własnego uznania. To może powodować utratę poczucia własnej wartości i poczucia sprawczości, co skutkuje depresją, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do samobójstwa.

O przemocy ekonomicznej mówimy również wtedy, gdy partner pasożytuje na pracy partnerki, nie płaci alimentów, bez jej wiedzy zaciąga kredyty lub przywłaszcza sobie środki przeznaczone na utrzymanie rodziny, przerzucając na nią odpowiedzialność za utrzymanie domu.

Sylwia pracuje w agencji reklamowej, jej partner z wykształcenia jest politologiem, a pracował już w różnych miejscach – w sklepie internetowym, w urzędzie, w agencji nieruchomości. Nigdzie jednak mu się nie podobało i odchodził po krótkim czasie. Obecnie nigdzie nie pracuje, bo żadna oferta nie jest dla niego odpowiednia. Koszty utrzymania domu, dwóch osób i psa w całości spoczywają na Sylwii, która jest tym coraz bardziej sfrustrowana.

Przemoc ekonomiczna jest szczególnie bolesna, gdy dotyka kobiet, które nie pracują, gdyż prowadzą dom i wychowują dzieci. Żywią one często błędne przekonane, że zarabiający mężczyzna ma wyłączne prawo do decydowania o sposobie wydawania pieniędzy, a zaspokajanie potrzeb rodziny zależy tylko od jego dobrej woli.

Halina nie pracuje, zajmuje się domem i czwórką dzieci, a mąż pracuje zawodowo. Już wiele lat temu ustalili w małżeństwie taki podział obowiązków. Jednak od kiedy pojawiło się 500+ mąż uznał, że te łącznie 2000 zł powinny Halinie wystarczyć na utrzymanie domu i opłacenie rachunków, w związku z czym odciął jej dostęp do swojej pensji. Nie łoży na utrzymanie domu, czasem tylko kupi coś dzieciom. Halina nie wie, co mąż robi ze swoimi dochodami, a jej ledwie starcza na rachunki i jedzenie.

Przemoc ekonomiczna a inne rodzaje przemocy

Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi w USA w 90% przypadków przemoc finansowa łączyła się w jednym domu z innymi rodzajami przemocy: fizyczną, psychiczną, seksualną. Niestety, uzależnienie ekonomiczne często powstrzymuje ofiary od zgłoszenia się do odpowiednich służb po pomoc.

Ala mieszka z mężem i córką z pierwszego małżeństwa. Mąż ma problem z alkoholem, pod jego wpływem bije Alę, wyzywa m.in. od pasożytów i nierobów. Ala z córką muszą czasem uciekać z domu. Ala czasem myśli o zgłoszeniu się na Policję, ale mieszkanie, które zajmują, należy do męża, tylko on pracuje i ma oszczędności. Ala ma kartę do wspólnego konta, ale jeśli pokłóci się z mężem ten zabiera kartę ze sobą w trasę. Wtedy Ala nie ma z czego żyć. Mąż cały czas grozi, że wyrzuci ją z domu i pozbawi środków do życia, jeśli gdzieś na niego doniesie. Ala nie chce iść z córką do schroniska, więc nikomu nie mówi, co dzieje się w domu. Jest załamana, straciła już siły i wiarę, że kiedyś będzie lepiej.

Historia Ali wydarzyła się naprawdę. W końcu znalazła ona w sobie siłę, aby uciec od męża do hostelu przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie. Otrzymała wsparcie od służb: Policji, pracowników PCPR, psychologów, lekarzy psychiatrów, prawników. Dzięki pomocy socjalnej udało jej się utrzymać w pierwszym okresie po wyprowadzce. Złożyła do sądu pozew o rozwód i wniosek o podział majątku małżeńskiego. Powoli wyszła na prostą – znalazła pracę, wynajmuje mieszkanie, układa sobie życie na nowo.

Jeśli widzisz wokół siebie przemoc – INTERWENIUJ !!!

Ofierze przemocy możesz zaproponować wizytę w punkcie nieodpłatnych porad.

Nasi prawnicy i doradcy za darmo i w pełni anonimowo udzielą jej pomocy .

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Pomoc możesz również uzyskać w Ośrodku Pomocy Społecznej. W sytuacjach krytycznych wzywaj Policję pod numerem alarmowym 112. 

PRZYKŁADY PRZEMOCY EKONOMICZNEJ W RELACJI

• Wydzielanie środków i skrupulatne kontrolowanie wydatków
• Uniemożliwianie/ograniczanie dostępu do rodzinnych środków finansowych np. konta bankowego
• Zmuszanie do składania fałszywych zeznań podatkowych
• Ograniczanie możliwości podjęcia pracy zarobkowej
• Zmuszanie do podpisywania zobowiązań finansowych np. pożyczka, kredyt
• Zmuszanie partnera/kę o proszenie się o pieniądze
• Odmawianie prawa posiadania własnych środków finansowych na własne wydatki
• Zabieranie wynagrodzenia, dostępu do konta, kart bankowych
• Zmuszanie do pracy w firmie rodzinnej bez otrzymywania wynagrodzenia
• Zakaz wykonywania pracy zawodowej
• Niszczenie rzeczy osobistych
• Ukrywanie informacji o sytuacji finansowej rodziny
• Kontrolowanie dostępu do opieki zdrowotnej
• Zakazywanie lub utrudnianie dostępu do edukacji
• Wyłączenie z podejmowania decyzji finansowych
• Uchylanie się od płacenia alimentów

CELOWE UZALEŻNIENIE OD DRUGIEJ OSOBY

Sprawca lub sprawczyni przemocy ekonomicznej często uzależnia od siebie drugą osobę, zaniżając jej poczucie własnej wartości mówiąc, że jest bezwartościowa, że sobie sama nie poradzi, że nie jest w stanie sama się utrzymać.

Z przemocą ekonomiczną mamy do czynienia w związku również wtedy, kiedy partner/ka wykorzystuje pieniądze jako kartę przetargową, uzależnia przekazanie środków na potrzeby drugiej osoby i prowadzenie domu od spełnienia jego/jej warunków, szantażem zmuszając do posłuszeństwa.

Celowe uzależnienie finansowe, wydzielanie, kontrolowanie, nadmierne krytykowanie wydatków, to przejaw przemocy. Niestety wciąż wiele osób, które doświadczają agresywnych, upokarzających zachowań w tym obszarze, nie wie, że ma prawo i może zwrócić się o pomoc.

Do niedawna przemoc ekonomiczna w polskim prawie w ogóle nie istniała. Zmieniła to nowelizacja Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. 

ZADŁUŻANIE

Piszę w sprawie mojej siostry – chciałabym jej pomóc. Rok temu moja siostra odkryła, że jej mąż ma do spłacenia wiele pożyczek (40 łącznie) – znalazła pełne worki upomnień, ponagleń i różnych tego typu karteluszek. Doszło do tego, że komornik chciał zająć dom.

 

Rodzina zmobilizowała się i częściowo spłaciła długi. Szwagier obiecywał, że nigdy więcej tego nie zrobi. Niestety już dwa miesiące później zaciągnął nowe pożyczki ( chwilówki) nie przyznając się do tego.

 

Jakiś miesiąc temu siostra przypadkiem znalazła nowe upomnienia. 6 czy 8 następnych pożyczek. Szwagier wykrada jej pieniądze z domu, pożycza u znajomych i do niczego się nie przyznaje. Oskarża dzieci (już dorosłe) o to, że to one lub ich przyjaciele wykradają pieniądze, a swoja żonę wyzywa od wariatek. Siostra jest strzępkiem nerwów i ciągle kombinuje skąd wziąć pieniądze na spłatę długów.

WSPÓLNOŚĆ MAJĄTKOWA W MAŁŻEŃSTWIE

Osoby pozostające w związkach małżeńskich z ustawową wspólnością majątkową:

I. Posiadają majątek wspólny.

Wspólność majątkowa obejmuje to, co zostało nabyte po ślubie przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

• pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków
• dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków
• środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków
• kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS

II. Oboje małżonkowie są zobowiązani do utrzymywania rodziny, mogą jednak dokonać pomiędzy sobą podziału pracy w gospodarstwie domowym i pracy zarobkowej.

Obowiązki mają być równe, ale niekoniecznie jednakowe. Zatem osobiste starania o wychowanie dzieci i prowadzenie domu mogą czynić zadość obowiązkowi utrzymania rodziny i być zrównane z uzyskiwaniem dochodów z pracy zawodowej. Jeśli jeden z małżonków posiada mieszkanie, musi je udostępnić drugiemu do zamieszkania.

III. Jeżeli jeden z małżonków nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny

(np. nie przekazuje swojej pensji na utrzymanie domu, nie płaci rachunków), sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności, przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane bezpośrednio do rąk drugiego małżonka, czyli żona może odbierać pensję męża.

Ola co jakiś czas kłóci się poważnie z mężem. Niestety, w okresie konfliktu główną „kartą przetargową” męża jest odcięcie jej od pieniędzy. Ola dowiedziała się, że może sama odbierać pieniądze z wypłaty od pracodawcy męża, za które utrzyma dom i kupi żywność, z czego skorzysta również jej mąż. Kiedy znowu zaczęli się kłócić, Ola niezwłocznie złożyła stosowny wniosek do sądu. Po uzyskaniu orzeczenia zaniosła je do pracodawcy i teraz raz w miesiącu odbiera w firmie wypłatę męża.

Pamiętaj !!!

Pensja za pracę, dochody z działalności gospodarczej czy z gospodarstwa rolnego  są majątkiem wspólnym!

Współmałżonek nie może zabraniać Ci korzystać z tych pieniędzy albo ukrywać ich przed Tobą!

Niestety dla związków nieformalnych nie zostały przewidziane tożsame przepisy, a wyegzekwowanie środków na utrzymanie może być trudniejsze. Przede wszystkim warto wtedy skorzystać z możliwości dochodzenia alimentów na dzieci.

Przestępstwo niealimentacji

Najczęstszą formą przemocy ekonomicznej jest niepłacenie alimentów. Niealimentacja jest przestępstwem polegającym na uchylaniu się przez sprawcę od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Około miliona dzieci w Polsce nie otrzymuje alimentów ani od drugiego rodzica ani z Funduszu Alimentacyjnego. O zapewnienie dzieciom godnych warunków życia muszą dbać samodzielni rodzice – w niemal 97% są to samotne matki.

W Polsce niepłacenie alimentów jest przestępstwem, za które grozi kara:

• grzywny
• ograniczenia wolności
• pozbawienia wolności

Co zrobić, gdy dłużnik nie płaci alimentów?

Krok pierwszy: Sprawdzenie czy ugoda/wyrok posiadają nadaną klauzulę wykonalności, stanowiącą tytuł egzekucyjny. Jeśli ugoda/wyrok nakładająca obowiązek alimentacyjny nie posiadają klauzuli wykonalności to należy wnieść do sądu o nadanie tej klauzuli.

Krok drugi: Ugoda/wyrok posiadający klauzulę natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny, który należy złożyć do Komornika z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Krok trzeci: Jeżeli Komornik uzna, że postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne należy zgłosić się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Bytomiu, w celu rozpoczęcia działań przeciwko dłużnikowi.

Krok czwarty: Brak zapłaty alimentów stanowiących co najmniej równowartość 3 świadczeń okresowych umożliwia złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na Policję.

Krok piąty: Osoba, której dłużnik alimentacyjny nie płaci alimentów może uzyskać środki z Funduszu Alimentacyjnego. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł. W przypadku wyższych dochodów obowiązuje zasada złotówka za złotówkę.

Osoba, która zobowiązana jest płacić alimenty, a nie wywiązuje się z tego w sposób uporczywy, podlega również odpowiedzialności karnej. Warunkiem uznania niealimentacji za przestępstwo jest to, aby łączna wysokość powstałych zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo, aby opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosiło co najmniej 3 miesiące.

Kto może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa uporczywej niealimentacji?

Może to zrobić wierzyciel alimentacyjny, jego pełnomocnik lub przedstawiciel ustawowy oraz Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie.

Gdzie należy złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnia przestępstwa uporczywej niealimentacji?

Zawiadomienie można złożyć na piśmie lub ustnie na Komisariacie Policji.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

ZJAWISKA NIEPOŻĄDANE W MIEJSCU PRACY

Zjawiska niepożądane w miejscu pracy to m.in. dyskryminacja, nierówne traktowanie, mobbing i molestowanie, naruszenia dóbr osobistych pracownika. W naszej codziennej pracy możemy doświadczać wielu niepożądanych zjawisk np. stereotypizacji, stronniczości, aktów związanych z nierównym traktowaniem, nękaniem, przemocą psychiczną, które są nie tylko prawnie zabronione oraz wysoce szkodliwe dla zdrowia, ale również negatywnie wpływają na efektywność działalności danego miejsca zatrudnienia i obciążają proces budowania sprawiedliwych, bezpiecznych miejsc pracy.

Podstawą w tej sytuacji jest przeciwdziałanie. Społeczna akceptacja mobbingu wśród Polaków wynika przede wszystkim z niewiedzy o istocie, skali i skutkach tego zjawiska. Dlatego w ramach przeciwdziałania mobbingowi tak ważne jest informowanie o niebezpieczeństwie i konsekwencjach mobbingu.

Celem naszej kampanii jest podniesienie świadomości tego, jak można reagować i co należy robić, gdy padnie się ofiarą zachowań niewłaściwych, a także, gdy będzie świadkiem takich zachowań wobec innej osoby.

Zapoznaj się z poradnikiem “Zjawiska niepożądane w miejscu pracy”:

KONTROLA I NADZÓR W RAMACH STOSUNKU PRACY I ZGODNIE Z PRAWEM

Aby mówić o występowaniu niepożądanych zjawisk w miejscu pracy: takich jak m.in. mobbing, naruszenia dóbr osobistych pracownika, dyskryminacja, nierówne traktowanie i molestowanie, w pracy należy w sposób wszechstronny rozważyć całą sytuację i wzajemne relacje pomiędzy pracownikami, jak i przełożonym i pracownikiem.

CZYM JEST MOBBING?

MOBBING ≠ KONFLIKT

Zapoznaj się z treścią poradnika “Dyskryminacja i mobbing w pracy – krótki poradnik dla osób korzystających ze wsparcia punktów poradnictwa prawnego i obywatelskiego”:

PODSTAWOWE ZASADY PRAWA PRACY

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

PRZEJAWY DYSKRYMINACJI W MIEJSCU PRACY

Przejawy/postacie dyskryminacji w miejscu pracy:

Zapoznaj się z prezentacją “Spory powstałe na tle dyskryminacji, mobbingu i naruszenia dóbr osobistych pracownika”

MOBBING I JEGO SKUTKI

Mobbing art. 943 § 2 k.p. opisuje zachowania (w postaci działań lub zaniechań), które dotyczą pracownika lub są skierowane przeciwko pracownikowi.

CECHY UNIEMOŻLIWIAJĄCE WYSTĄPIENIE MOBBINGU

• szacunek
• jasny podział kompetencji i zadań (zakres obowiązków)
• precyzyjne systemy wynagradzania, oceniania pracowników i ich awansowania
• ocenianie jakości wykonanej pracy, a nie osoby
• uwzględnienie indywidualnych potrzeb pracowników
• motywacja ekonomiczna i pozaekonomiczna
• integracja pracowników
• brak nadmiernej kontroli podwładnych
• dobór właściwego stylu kierowania
• swobodny przepływ informacji
• odpowiednia rekrutacja personelu
• inwestowanie w pracowników (szkolenia)

Rozwiąż quiz i sprawdź swoją wiedzę na temat mobbingu:

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie: mailowo: pomocprawna@um.rybnik.pl lub poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w Urzędzie Miasta Rybnika przy ul. Bolesława Chrobrego 2, pok.213 (w godzinach pracy urzędu)

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Dobra, aktywna, szczęśliwa starość nie jest odległym zagadnieniem. Starzenie się to część naszego życia, dotyczy nas samych i naszych najbliższych. Dotychczasowe doświadczenia pokazują nam, jak bardzo zróżnicowaną grupą są seniorzy. Przedział pomiędzy 60 a 100 rokiem życia to właściwie 2, a nawet 3 pokolenia. W Polsce planujemy wszystko: macierzyństwo, karierę, zakupy, wakacje, etc., tylko nie naszą starość! Wyzwanie, przed którym wszyscy stoimy, to przygotowanie się do starości i tworzenie lepszych warunków życia dla osób, które już przeżywają jesień życia. Aktywizacja osób starszych jest kluczowym elementem dbania o zdrowie i sprawność. Regularna aktywność fizyczna, umysłowa i społeczna przyczynia się do utrzymania zdrowego stylu życia oraz redukcji ryzyka wielu chorób związanych z wiekiem.

“Nie starzeje się ten, kto nie ma na to czasu” – Benjamin Franklin

Wiele osób pomimo ukończenia 60 rż. nadal prowadzi aktywne życie nadal pracuje i korzysta z różnorodnych form aktywności kulturalnej, artystycznej, sportowej, edukacyjnej, prozdrowotnych organizowanych przez instytucje kultury, organizacje pozarządowe, w tym Uniwersytety Trzeciego Wieku a także innego typu organizacje i zrzeszenia. Przy realizacji działań senioralnych placówki kultury współpracują zarówno ze stowarzyszeniami zrzeszającymi seniorów, ośrodkami opiekuńczymi, lokalnymi samorządami i administracją państwową. Celem tych działań jest wspieranie i zapewnienie możliwości prowadzenia samodzielnego, niezależnego i satysfakcjonującego życia przez osoby starsze.

Osoby w wieku 60+ stanowią około 27,4% ludności miasta Rybnika. Rybniccy seniorzy to niezwykle aktywna grupa, prężnie działająca na wielu różnych polach. Wiedząc, jak liczną grupę mieszkańców stanowią osoby powyżej 60 roku życia W Rybniku realizowane są różnorodne inicjatywy, programy i projekty adresowane do starszego pokolenia.

RYBNICKA RADA SENIORÓW

Tworzy ją 15 osób: 9 przedstawicieli organizacji działających na rzecz osób starszych na terenie Rybnika, 3 osoby wskazane przez Prezydenta Miasta Rybnika oraz 3 osoby wskazane przez Radę Miasta Rybnika. Członkowie Rady Seniorów wybierani są co 4 lata spośród osób, które ukończyły 60 rok życia i są mieszkańcami Rybnika. W ten sposób tyscy seniorzy mogą brać aktywny udział w podejmowaniu decyzji ważnych dla miasta. Zadaniem rady jest pełnienie roli: konsultacyjnej, doradczej i inicjatywnej.

Rybnicka Rada Seniorów ma realny wpływ na kształtowanie pozytywnego wizerunku osób starszych w społeczności lokalnej Rada działa głównie w następujących obszarach:

• zapobieganie i przełamywanie marginalizacji seniorów,
• wspieranie aktywności ludzi starszych,
• profilaktyka i promocja zdrowia seniorów,
• przełamywanie stereotypów na temat starości i seniorów oraz budowanie ich autorytetu,
• rozwój form wypoczynku, dostępu do edukacji i kultury dla osób powyżej 60 roku życia.

Dyżury Rybnickiej Rady Seniorów: w każdy poniedziałek, w godzinach od 11.00 do 12.30, w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rybniku (ul. Szafranka 7). W okresie wakacyjnym i okołoświątecznym są przerwy w dyżurach.

Dane kontaktowe:
rada.seniorow@miastorybnik.pl
https://www.facebook.com/RybnickaRadaSeniorow/

PROGRAM “RYBNIK PRZYJAZNY SENIOROM”

Program „Rybnik przyjazny Seniorom” to program, który ma na celu aktywizację osób po 60 roku życia i kształtowanie pozytywnego wizerunku osób starszych w społeczeństwie. Funkcjonuje od 2016 roku i ułatwia seniorom dostęp do usług kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych. Dzięki programowi osoby po 60 roku życia mogą korzystać z różnego typu ulg oferowanych przez partnerów programu. Są nimi jednostki organizacyjne miasta oraz podmioty prywatne, które zawierają z Miastem porozumienie o współpracy

Wykaz partnerów Programu/oferta zniżek na stronie: https://www.rybnik.eu/dla-mieszkancow/seniorzy/karta-seniora

Korzystanie z ulg w ramach programu możliwe jest na podstawie dokumentu ze zdjęciem (dowód osobisty, paszport lub prawo jazdy). Ważne (na czas nieokreślony) są także dotychczas wydane
Ogólnopolskie Karty Seniora Miasto Rybnik.

RYBNICKI TELEFON SENIORA: 32 784 78 74

Rybnicki Telefon Seniora to numer telefonu, pod którym dyżurują specjaliści służący seniorom różnego rodzaju poradami. Rybnicki Telefon Seniora jest dostępny od poniedziałku do piątku, w godzinach 10:00 – 14:00. Dzwoniąc pod numer telefonu 32 784 78 74 można uzyskać:

1. Informacje o wydarzeniach dla seniorów: Czasami trudno jest być na bieżąco z wydarzeniami specjalnie dla seniorów. Linia dostarcza aktualnych informacji na ten temat, aby seniorzy mogli aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym.
2. Pomoc w zorganizowaniu wolontariatu: Jeśli wciąż pełnisz życia i chcesz się zaangażować społecznie, Rybnicki Telefon Seniora pomoże Ci znaleźć odpowiednie możliwości wolontariatu, dostosowane do Twoich zainteresowań i umiejętności.
3. Doradztwo w rozwiązywaniu codziennych problemów: Czasem codzienne problemy mogą być przytłaczające, zwłaszcza gdy brakuje bliskich, którzy mogliby pomóc. Rybnicki Telefon Seniora oferuje wsparcie i doradztwo w rozwiązywaniu różnorodnych problemów, aby codzienność była łatwiejsza i bardziej przyjemna.
4. Łatwy kontakt z instytucjami: Jeśli nie wiesz, gdzie szukać pomocy w konkretnej kwestii, Rybnicki Telefon Seniora pomoże Ci skontaktować się z odpowiednimi instytucjami i uzyskać potrzebną pomoc.

WSPARCIE DLA SENIORÓW

Ośrodek Pomocy Społecznej w Rybniku

Ośrodek Pomocy Społecznej w Rybniku uruchomił informację o wsparciu senioralnym pod numerami telefonu:

• 32 4399 306,
• 32 4399 307,
• 32 4399 308.

Informacje można też znaleźć na stronie internetowej Ośrodka w zakładce Seniorzy: opsrybnik.pl/projekty-pomocy/seniorzy

Pracownicy Ośrodka udzielają osobom potrzebującym wielowymiarowego wsparcia, koordynując działania z zakresu pomocy społecznej w Rybniku. Zapobiegają powstawaniu trudnych sytuacji życiowych, tworzą warunki sprzyjające wzmacnianiu zdolności funkcjonowania w społeczeństwie, wspomagają w osiąganiu możliwie pełnej aktywności społecznej. Zajmują się też wieloma projektami, także tymi skierowanymi dla seniorów. Pomagają w załatwianiu spraw urzędowych i uzyskaniu wsparcia wynikającego ze zgłaszanych przez osoby starsze potrzeb.

„Korpus Wsparcia Seniorów”

„Korpus Wsparcia Seniorów” to program polityki społecznej państwa wspierający seniorów niesamodzielnych ze względu na wiek oraz stan zdrowia. Jego celem jest wsparcie seniorów mających problemy z samodzielnym funkcjonowaniem. Chęć udziału w projekcie można zgłosić w Ośrodku Pomocy Społecznej w Rybniku.

Zgłoszenia na numer telefonu:

• ogólnopolski: 22 505 11 11
• lub bezpośrednio do OPS: 32 43 99 306.

SREBRNE CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ

Srebrne Centrum Aktywizacji Zawodowej to kompleksowe wsparcie seniorów na rynku pracy: https://rybnik.praca.gov.pl/srebrne-centrum-aktywizacji-zawodowej

Doceniając ważną rolę seniorów w życiu społecznym i zawodowym Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku uruchomił specjalny punkt obsługi.

Srebrne Centrum Aktywizacji Zawodowej oferuje:

• atrakcyjne oferty pracy dla seniorów
• internetową bazę sylwetek zawodowych, zawierającą profesjonalnie opracowane życiorysy kandydatów
• grupowe warsztaty i szkolenia, ułatwiające wybór ścieżki rozwoju oraz integrację społeczną
• zajęcia i kursy pomagające m.in. w odnalezieniu się na rynku pracy

Doradcy seniora:

• pok. 110, I piętro tel. 32 422 60 95, wew. 223
• pok. 201, II piętro tel. 32 422 60 95, wew. 231

KLUBY SENIORA

Kluby Seniora kierują ofertę do osób nieaktywnych zawodowo powyżej 60 roku życia z terenu miasta Rybnika. Podejmowane działania mają na celu rozszerzenie dostępu do usług społecznych. Klub motywuje seniorów do aktywności, realizowania ich uśpionych i zapomnianych pasji. Nastawiony jest na integrację międzypokoleniową i intensywną promocję wizerunku środowiska senioralnego.

• Klub Senior+ Północ ul. Orzeszkowej 17 44-200 Rybnik tel. 666 643 601 (czynny w godzinach pracy Klubu) Informacje: www.opsrybnik.pl/projekty-pomocy/klub-senior-polnoc
• Klub Seniora Maroko-Nowiny ul. Floriańska 24 44-217 Rybnik tel. 729 284 727 (czynny w godzinach pracy Klubu) Informacje: www.opsrybnik.pl/projekty-pomocy/klubseniora

UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU

Słuchaczem Uniwersytetu Trzeciego Wieku (UTW) może zostać każda osoba w wieku dojrzałym, która pragnie poszerzać własne umiejętności i wiedzę, niezależnie od stopnia posiadanego wykształcenia. Ma na celu integrowanie społeczności seniorów, nieustające kształcenie, rozwój osobowy, promocję zdrowego stylu życia, rozwijanie i kontynuowanie różnorodnych zainteresowań
Prócz zajęć dydaktycznych organizowane są zajęcia ruchowe, aktywizujące i wspierające kondycję fizyczną.

Oferta uniwersytetu jest systematycznie poszerzana oraz dostosowywana do zgłaszanego zapotrzebowania przez uczestników. UTW w Rybniku jest objęty patronatem Uniwersytetu Śląskiego oraz umową o stałej współpracy z Centrum Kształcenia Inżynierów Politechniki Śląskiej w Rybniku.

Dane kontaktowe: ul. Rudzka 13C 44 -200 Rybnik telefon: 32 75 57 990 email: utwrybnik@gmail.com oraz rybnikutw@wp.pl www.rkutw.miastorybnik.pl/

PORADNIK RYBNICKIEGO SENIORA

Wydany przez Urząd Miasta Rybnik poradnik pokazuje możliwości, jakie Rybnik oferuje w zakresie aktywności społecznej i wsparcia osób starszych. Znaleźć tu można dane o instytucjach, programach i inicjatywach adresowanych do seniorów czy dostępnych formach pomocy. Są też informacje o funkcjonujących w mieście prosenioralnych organizacjach i stowarzyszeniach oraz o ułatwieniach i udogodnieniach dla seniorów w różnych obszarach życia. Są też oczywiście wskazówki w zakresie tego, jak ciekawie spędzać czas i rozwijać zainteresowania

Poradnik rybnickiego seniora w wersji elektronicznej jest do pobrania na stronie internetowej Urzędu Miasta Rybnik : https://www.rybnik.eu/dla-mieszkancow/seniorzy/poradnik-rybnickiego-seniora

Wiele ważnych dla rybnickich seniorów informacji można znaleźć również na stronie:
https://www.rybnik.eu/dla-mieszkancow/seniorzy/wazne-miejsca-linki

Punkty nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i pomocy prawnej

Punkty nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i pomocy prawnej prowadzone przez Stowarzyszenie na Rzecz Poradnictwa Obywatelskiego „DOGMA” to WAŻNE miejsca, w których senior i jego opiekun:

• będzie wysłuchany, z pełnym szacunkiem i akceptacją,
• doświadczy pomocy w rozwiązaniu swoich problemów,
• otrzyma wsparcie.

Osoby w starszym wieku potrzebują przede wszystkim wsparcia w celu uporządkowania swoich spraw życiowych, czy też jako środka zaradczego na poczucie bezradności wobec braku rozeznania w gąszczu procedur administracyjnych i zmieniających się przepisów. Seniorzy często są nieświadomi swoich praw, co jest szczególnie widoczne w przypadku stosunków konsumenckich, które nie do końca są jasne dla osób starszych wychowanych i ukształtowanych w odmiennych realiach ekonomicznych. Bardzo często rozmaici „sprzedawcy” proponują osobom starszym „pościel leczniczą”, „masujące fotele”, wycieczki do sanktuariów połączone z krypto sprzedażą garnków, czy dekodery umożliwiające sprawniejsze działanie telewizora. W ten sposób wykorzystują uprzejmość starszych osób czy ich niewiedzę w zakresie wartości rynkowej sprzedawanych dóbr i współczesnych stosunków ekonomicznych.

Według UOKiK 37 już co dziesiąta osoba po 60 roku życia padła ofiarą nadużycia, a aż 40% starszych osób w ogóle nie dopuszcza do siebie myśli, że bank czy inna instytucja mogłyby ich wykorzystać, więc nie czytają umów. W ocenie Urzędu skala problemu jest jeszcze większa 38 . Od lat głośne są też przypadki kradzieży, jakich ofiarami stają się osoby starsze wskutek wpuszczenia do mieszkania „przedstawicieli administracji” czy „fałszywych wnuczków” (wyłudzanie pieniędzy przy użyciu tzw. „metody na wnuczka”). Co więcej, osoby starsze wskutek nieznajomości prawa częstokroć nie wiedzą, że mogą odstąpić od określonej umowy – zawartej na odległość, lub umowy, która została zawarta pod wpływem wprowadzenia w błąd (co stanowi jedną z wad oświadczenia woli i otwiera drogę do uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia).

Ważna dla seniora kompleksowość poradnictwa, która polega na tym, że rozwiązanie problemu, z którym zwraca się senior potrzebujący pomocy, obejmuje nie tylko informacje o uprawnieniach i obowiązkach, ale również pomoc w zdiagnozowaniu obszaru problemów i dopasowaniu możliwej pomocy z uwzględnieniem wewnętrznych przeżyć seniora i jego rodziny. Kluczowe jest wczesne zidentyfikowanie potencjalnych trudności co stwarza sytuację, w której dostępne są proaktywne strategie radzenia sobie z problemami. Uprzedzanie sytuacji problemowych skutkuje szybszym i skutecznym działaniem. Zadaniem kompleksowego poradnictwa jest dostarczenie beneficjentowi wiedzy i umiejętności, które pozwolą mu samodzielnie i sprawnie funkcjonować w rodzinie i lokalnej społeczności. Senior raz z rodziną powinien być w stanie rozwiązać swoje problemy w ramach obowiązujących stosunków, zasad współżycia społecznego, ładu prawnego oraz włączać się w życie społeczne.

Zachęcamy do kontaktu z naszymi prawnikami i doradcami, aby poznać możliwe rozwiązania swoich trudności. PRAWNICY, DORADCY OBYWATELSCY ORAZ MEDIATORZY ZE STOWARZYSZENIA „DOGMA” SĄ DO PAŃSTWA DYSPOZYCJI W PUNKTACH NIEODPŁATNEJ POMOCY PRAWNEJ I NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA OBYWATELSKIEGO

W punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i obywatelskiej oferowana jest bezpłatna pomoc prawna dla seniorów i ich opiekunów w postaci:

• konsultacji prawnej lub porady obywatelskiej, która dotyczy praw i obowiązków seniora,
• sporządzenia planu działania i pomocy w jego realizacji w celu rozwiązania problemu,
• cennych informacji o innych jednostkach nieodpłatnego poradnictwa dot. m.in. opieki społecznej, praw pacjenta, konsumenta, pomocy psychologicznej itp.

Niezbędnik prawny: PLUSY PO 60–ce Świadczenia i uprawnienia dla seniorów

Z myślą o rybnickich seniorach został przez Stowarzyszenie „DOGMA” wydany Poradnik z serii „Niezbędnik prawny – PLUSY PO 60 –ce. Świadczenia i uprawnienia dla seniorów, który krok po kroku wyjaśnia z jakich świadczeń, dodatków i ulg mogą osoby po 60 roku życia skorzystać w 2024 roku. Stan prawny na dzień 30.04.2024r. 

Poniżej znajduje się wersja elektroniczna poradnika w wersji PDF do pobrania:

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• telefonicznie pod nr tel. 32 43 92 239 w godzinach pracy urzędu lub
• elektronicznie poprzez email: pomocprawna@um.rybnik.pl lub stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
• osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

Pandemia COVID-19 zmieniła życie i sytuację zawodową wielu osób na rynku pracy. Niektórzy zostali z dnia na dzień zwolnieni z pracy, innym obniżono wymiar etatu, jeszcze innym z kolei wypłacano tylko część wynagrodzenia lub nie wypłacono w ogóle. W tym czasie szczególnie warto znać podstawowe prawa dotyczące zatrudnienia, a także związanych z nim zmian dotyczących relacji między pracodawcą a pracownikiem.

UMOWA O PRACĘ

Umowa o pracę nie musi być zawarta na piśmie. Do zawarcia umowy dochodzi wraz z uzgodnieniem przez strony (pracodawcę i pracownika) istotnych elementów umowy:

• rodzaju pracy
• miejsca wykonywania pracy
• wynagrodzenie za pracę ze wskazaniem składników wynagrodzenia
• wymiaru czasu pracy
• terminu rozpoczęcia pracy

Zachęcamy do przeczytania poradnika, z którego można dowiedzieć się m.in:

• jakie są zalety umowy o pracę
• jakie ustalenia powinny nastąpić przed dopuszczeniem pracownika do pracy
• w jaki sposób należy składać wszystkie oświadczenia dla pracodawcy

Nowoczesne formy zatrudnienia

Pandemiczne zawirowania skłoniły kolejne firmy do przyjrzenia się nowoczesnym formom zatrudnienia i wypracowania wewnętrznych procedur z nich korzystania.
Formy zatrudnienia są pojęciem szerokim, obejmującym różnorakie sposoby wykonywania pracy.

1. Forma zatrudnienia – umowa o pracę.
2. Rodzaj umowy – umowa na czas nieokreślony
3. Wymiar czasu pracy – pełny etat
4. Miejsce zatrudnienia – siedziba pracodawcy
5. Regularność zatrudnienia – praca w określonych godzinach
6. Długość okresu zatrudnienia – długoletnie ciągłe zatrudnienie

Mogą być stosowane zarówno na podstawie umów cywilnoprawnych, jak i poprzez zatrudnienie na podstawie stosunku pracy. Praca nakładcza zaś, choć
nie jest zatrudnieniem pracowniczym (nie podlega regulacjom Kodeksu pracy), to posiada wiele cech takiego zatrudnienia.

Ogólną klasyfikację form zatrudnienia przedstawia rysunek:

Większość elastycznych form zatrudnienia może być stosowana w ramach obydwu rodzajów zatrudnienia, tj. pracowniczego i niepracowniczego.

Przykładem zatrudnienia pracowniczego są umowy terminowe, zatrudnienie w niepełnym wymiarze, leasing pracowniczy, wypożyczanie pracowników, praca na wezwanie i na telefon, job-sharing czy nawet telepraca. Inne, jak na przykład umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowa agencyjna czy samozatrudnienie, są możliwe do zrealizowania tylko poprzez zatrudnienie niepracownicze.

Często sami kandydaci zabiegają o elastyczne formy zatrudnienia. Swoją decyzję zazwyczaj motywują względami podatkowymi, chęcią zdobycia różnorodnego doświadczenia czy też uzyskania większej niezależności, pozwalającej na zarządzanie swoim prywatnym kalendarzem.

 

Kto wybiera nowoczesne formy zatrudnienia?

Największy odsetek pracowników umysłowych, współpracujących z firmami na podstawie nowoczesnych form zatrudnienia, stanowią osoby młode, które dopiero zdobywają doświadczenie zawodowe. Znajduje to odzwierciedlenie w odpowiedziach respondentów badania. Najwięcej jako motywację do podjęcia pracy czasowej wskazało możliwość zdobycia doświadczenia. Jednocześnie 44 proc. jako najlepszy aspekt pracy na określony czas wskazało możliwość rozwoju, a 43 proc. – możliwość pozostania w firmie na stałe.

Wśród pracowników czasowych nie brakuje jednak doświadczonych ekspertów i menedżerów. Częściej postrzegają nowoczesne formy współpracy przez pryzmat atrakcyjnego wynagrodzenia i możliwości udziału w ciekawych projektach. To właśnie dla tej grupy pracowników podejmowanie pracy na określony czas jest najczęściej świadomym, w pełni przemyślanym wyborem. Praca projektowa jest dla nich atrakcyjną alternatywą dla pracy etatowej w jednej firmie.

Kontrakt B2B

Eksperci i menedżerowie, którzy chętnie współpracują z firmami na podstawie kontraktów B2B, cenią sobie możliwość wyboru projektów, dotyczących konkretnego obszaru specjalizacyjnego i stanowiących bardzo kuszącą alternatywę dla tradycyjnej ścieżki kariery.

B2B – z angielskiego: business to business – oznacza taką formę prowadzenia współpracy, w której potencjalny pracownik staje się partnerem biznesowym prowadzącym własną działalność gospodarczą.

Zarobkowanie w oparciu o umowę b2b to nic innego, jak inaczej własna działalność gospodarcza, zwana także samozatrudnieniem. Samozatrudnienie staje się coraz bardziej popularne zwłaszcza wśród młodych ludzi, którzy cenią sobie niezależność i pracę na własnych zasadach. Coraz częściej możemy spotkać ogłoszenia o pracę,
gdzie umowa b2b to standard. Pomimo, że forma ta jest stosunkowo nowa – daje wiele możliwości i jest dobrą alternatywą dla umowy o pracę.

Więcej informacji na temat kontraktu B2B w porównaniu do umowy o pracę można znaleźć w poradniku:

Popularność nowoczesnych form zatrudnienia rośnie, na co wpływ miała m.in. pandemia. Część organizacji w okresie ostatnich kilkunastu miesięcy odkryła zalety elastycznej strategii zatrudnienia, umożliwiającej nie tylko optymalizację kosztów, ale również szybką reakcję na pojawiające się zapotrzebowanie kompetencyjne.

Firmy nadal koncentrują swoje działania głównie na rekrutacji pracowników etatowych, jednak rośnie zainteresowanie innymi, nowoczesnymi formami zatrudnienia – pracą tymczasową, B2B, outsourcingiem. W 2021 roku plany podjęcia współpracy z pracownikami czasowymi zadeklarowało 79 proc. firm, co stanowi wynik o 5 pkt. proc. wyższy niż przed pandemią. Jednocześnie 54 proc. firm współpracujących z pracownikami czasowymi przewiduje, że w bieżącym roku ich liczba wzrośnie. Jako powód korzystania z elastycznych form zatrudnienia organizacje najczęściej wskazują chęć zapewnienia elastyczności w zarządzaniu kosztami zatrudnienia, konieczność odpowiedzi na zwiększony popyt na swoje produkty lub usługi, a także pozyskania kompetencji niezbędnych do ukończenia konkretnych projektów.

WYPOWIEDZENIE ZMIENIAJĄCE

W czasie kryzysu spowodowanego koronawirusem bardzo częstym rozwiązaniem, które pozwala jednocześnie zmniejszyć koszty, bez zwalniania pracowników, jest wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy. Pozwala to przedsiębiorcom dostosować warunki pracy do aktualnych możliwości finansowych oraz potrzeb organizacyjnych.

Wypowiedzenie zmieniające, w przeciwieństwie do wypowiedzenia umowy o pracę, nie ma na celu ustania stosunku pracy, a jego modyfikację. Wypowiedzenie to musi zawierać propozycję nowych warunków zatrudnienia np. zmianę stanowiska pracy, miejsca pracy, rozkładu czasu pracy, formy wynagrodzenia czy składników wynagrodzenia

Zgodnie z art. 42 Kodeksu Pracy do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się ogólne postanowienia dotyczące wypowiedzenia, co niesie ze sobą obowiązek np. konsultacji z zakładową organizacją związkową czy zakaz wypowiedzenia w stosunku do pracowników podlegających wzmożonej ochronie stosunku pracy, tj. pracowników w wieku przedemerytalnym, działaczy związków zawodowych czy pracowników na urlopach macierzyńskich. Wypowiedzenie zmieniające musi przyjąć formę pisemną.

CZY PRACOWNIK MUSI ZGODZIĆ SIĘ NA ZMIANĘ WARUNKÓW PRACY/PŁACY? 

Pracownik ma obowiązek – do końca połowy przysługującego mu okresu wypowiedzenia – przyjąć lub odrzucić propozycję nowych warunków. Musi jednak zostać o tym pouczony na piśmie. Brak pouczenia skutkuje tym, że pracownik zachowuje prawo do złożenia oświadczenia do końca okresu wypowiedzenia. Pracownik może wyrazić swoją zgodę lub jej brak w dowolnej formie pisemnej lub ustnej. W przypadku braku złożenia oświadczenia Kodeks Pracy przewiduje domniemanie wyrażające zgodę na nowe warunki.

PRAWNICY, DORADCY OBYWATELSCY ORAZ MEDIATORZY ZE STOWARZYSZENIA „DOGMA”
SĄ DO PAŃSTWA DYSPOZYCJI W PUNKTACH NIEODPŁATNEJ POMOCY PRAWNEJ
I NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA OBYWATELSKIEGO

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ
PORADĘ PRAWNĄ:
Profil Stowarzyszenia DOGMA na Facebooku – Post z informacjami na temat zapisów do punktów poradniczych

JAK REAGOWAĆ, GDY PRACODAWCA NIE PŁACI PENSJI?

Niestety w ostatnim trudnym dla wszystkich czasie pandemicznym, niejednokrotnie zdarza się, że pracodawca całkowicie zaprzestaje płacić wynagrodzenie. Co w takim przypadku powinien zrobić pracownik ? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz poniżej.

Zachęcamy do kontaktu z naszymi prawnikami i doradcami,
aby poznać swoje prawa związane z zatrudnieniem

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka RYBNIK

ZWOLNIENIE DYSCYPLINARNE

Marek jest pracownikiem magazynu. Raz zdarzyło się, że przyszedł „wczorajszy” do pracy. Kierownik zbadał go alkomatem, który wskazał 0,2 promila. Odesłał Marka do domu. Kiedy następnego dnia Marek pojawił się w pracy, kierownik wręczył mu zwolnienie dyscyplinarne.

Marek nie jest pewien czy alkomat w miejscu pracy był sprawny, ale nie liczy na to, że pracodawca będzie chciał przyjąć go z powrotem. Przynajmniej chciałby uniknąć zwolnienia dyscyplinarnego. Co może zrobić Marek?

GDY BĘDZIESZ POTRZEBOWAĆ POMOCY – ZAPRASZAMY DO PUNKTÓW
POMOCY PRAWNEJ I PORADNICTWA OBYWATELSKIEGO:

Profil Stowarzyszenia DOGMA na Facebooku – Post z informacjami na temat zapisów do punktów poradniczych