Kara pozbawienia wolności to jeden z najpowszechniejszych i najsurowszych sposobów wykonywania
kary. Polega na umieszczeniu skazanego za popełnione przestępstwo w zamkniętym i strzeżonym
zakładzie karnym, potocznie zwanym więzieniem. Już w czasach starożytnych pojęcie to było używane
do określenia prymitywnych pomieszczeń, w których przetrzymywano ludzi, czekających na wykonanie
wyroku.
…pojawiły się w XII w. Natomiast sama instytucja więzienia, jako placówki mającej na celu oddziaływanie na skazanych pojawiła się pod koniec XVI w. Głównym celem kary pozbawienia wolności jest resocjalizacja skazanego, która ma zapobiec jego powrotowi do przestępstwa. Ważnym rezultatem tej kary powinno być także to, by w skazanym powstało przeświadczenie, że naruszenie prawa może skończyć się powrotem do więzienia.
Mamy ich trzy: programowego oddziaływania, terapeutyczny i zwykły.
Tak odbywają karę skazani młodociani, a także skazani dorośli, którzy po przedstawieniu im projektu programu oddziaływania wyrażają zgodę na współudział w jego opracowaniu i wykonaniu. Oparty jest on na zasadzie dobrowolności. Do tego systemu można
również skierować skazanego uzależnionego od alkoholu/środków psychotropowych, jednak tylko wtedy, gdy nie wymaga on już oddziaływania specjalistycznego i wyrazi na to zgodę. Dorosłego skazanego przenosi się do odbywania kary w systemie zwykłym, gdy nie przestrzega ustalonych w programie oddziaływania wymagań.
W tym systemie odbywają karę skazani z zaburzeniami psychicznymi (w tym skazani za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, obyczajności), upośledzeni umysłowo, uzależnieni od alkoholu/innych środków psychotropowych oraz skazani niepełnosprawni fizycznie (którzy wymagają oddziaływania specjalistycznego, tj. opieki psychologicznej, lekarskiej, rehabilitacyjnej).
System zwykły
Skazany może korzystać z dostępnego w zakładzie karnym zatrudnienia, nauczania czy
zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych. Trafiają tu skazani, których nie zakwalifikowano do
systemu terapeutycznego czy programowego oddziaływania, bądź zostali w trakcie pozostałych
systemów z nich wyeliminowani.
W ramach kampanii społecznej prowadzonej przez Stowarzyszenie Dogma chcielibyśmy przedstawić
kilka instytucji prawa karnego wykonawczego, których zastosowanie pozwala na odbycie kary pozbawienia wolności w warunkach nieizolacyjnych – poza zakładem karnym, ewentualnie uzyskania długiej przerwy od konieczności powrotu lub stawienia się w zakładzie karnym.
…to instytucja, który pozwala osobie skazanej przez Sąd na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, zwanej potocznie „odsiadką”, ubiegać się o uzyskanie zgody na odbycie tej kary w warunkach wolnościowych – bez konieczności stawiania się w zakładzie karnym.
Dozór elektroniczny polega na kontroli zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych,
podczas gdy skazany przebywa w miejscu zamieszkania.
Więcej na ten temat znajdziesz w poradniku:
Chcesz wiedzieć:
- kto może ubiegać się o zgodę na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego
- kto wydaje taką zgodę
- czy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności można starać się o dozór elektroniczny
- co musi zawierać wniosek skazanego
- w jakim terminie wniosek zostanie rozpatrzony
Na te i inne pytania, znajdziesz odpowiedź w materiale video:
Kolejną instytucją prawa karnego wykonawczego jest odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności. Zgodnie z Kodeksem karnym wykonawczym wykonanie orzeczonej kary powinno nastąpić niezwłocznie, z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia skazującego. W praktyce wezwanie do
stawienia się w zakładzie karnym skazany otrzymuje w ciągu 1 do 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.
Zasada niezwłocznego wykonania kary pozbawienia wolności nie jest pozbawiona wyjątków. Jedną z takich sytuacji jest możliwość odroczenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, wynikająca z art. 150 oraz 151 kkw. Istota instytucji odroczenia wykonania kary polega na tym, że możliwa jest wyłącznie wówczas, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze wykonywania orzeczonej kary. Przepisy wykonawcze przewidują zarówno fakultatywne jak i obligatoryjne przesłanki odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności.
Więcej o odroczeniu kary dowiesz się z poradnika:
- Kto może skorzystać z odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności?
- Kto poza skazanym może złożyć wniosek o odroczenie kary i czy wniosek podlega opłacie?
- W jakich przypadkach Sąd jest zobowiązany odroczyć skazanemu wykonanie kary?
- Czy ciąża może mieć wpływ na decyzję o odroczeniu wykonania kary?
Na te i inne pytania odpowiadają adwokaci,
współpracujący z naszym Stowarzyszeniem w materiale video:
Wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności wiąże się z jej wykonaniem. Odroczenie i przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności są dwiema instytucjami, stanowiącymi wyjątek od tej zasady. Przerwa w wykonywaniu kary, mimo pewnych podobieństw do odroczenia, nieco się różni. Przerwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności jest jednym ze sposobów tymczasowego opuszczenia więzienia.
Więcej na ten temat dowiesz się z poradnika:
Zapraszamy na kolejne nagranie, z którego dowiesz się:
- kto i gdzie może złożyć wniosek o przerwę w odbywaniu kary pozbawienia wolności
- na jaki okres może być orzeczona przerwa
- co w sytuacji, gdy Sąd nie uwzględni wniosku o przerwę w odbywaniu kary
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, działając we współpracy z ekspertkami Fundacji Feminoteka, Centrum Praw Kobiet i Niebieskiej Linii IPZ, opracowało „Plan awaryjny”, zawierający informacje o możliwościach uzyskania pomocy w czasie pandemii dla wszystkich, którzy doświadczają przemocy domowej.
Jeśli doświadczasz przemocy domowej lub wiesz, że możesz jej doświadczyć i obawiasz się, że w czasie epidemii może być trudno uzyskać pomoc – przygotuj osobisty plan awaryjny. Jeśli zdarzy się coś złego, będziesz od razu wiedzieć jak zareagować i gdzie uzyskać wsparcie.
– przyjaciel/przyjaciółka: …………………………………………………………………………….
– osoba z rodziny: ……………………………………………………………………………………….
– dzielnicowy: …………………………………………………………………………………………….
– zaufany nauczyciel/nauczycielka ze szkoły dziecka: ……………………………………..
– zaprzyjaźniony sąsiad/sąsiadka: ………………………………………………………………..
– kolega/koleżanka z pracy, któremu ufasz: …………………………………………………..
– organizacja społeczna, która Ci pomoże: …………………………………………………….
– lekarz/lekarka, który Cię zna: ……………………………………………………………………
– twój prawnik/prawniczka (jeśli masz): ………………………………………………………
Od 1998 obowiązuje w Polsce procedura „Niebieskiej Karty” opracowana przez Komendę Główną Policji wraz z Komendą Stołecznej Policji i Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
„Niebieska Karta” to potoczna nazwa dla dokumentu, który informuje o przemocy w rodzinie – jej założenie jest jednoznaczne z rozpoczęciem procedury działania przeciwko przemocy w rodzinie. Co ważne, nie jest to związane z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa odnośnie przemocy domowej. W odróżnieniu od zawiadomienia dokument ten nie jest składany bezpośrednio przez osoby pokrzywdzone, które często są zastraszane lub po prostu wstydzą się, że są ofiarami przemocy domowej, ale przez jednostki, które są świadkami takiego problemu w rodzinie. W związku z tym niebieska karta może zostać założona przez policję, ośrodki pomocy społecznej, gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych czy też jednostkę służby zdrowia lub komórkę oświatową. Dzięki temu można podjąć pierwsze środki zapobiegawcze, aby przeciwdziałać podobnym sytuacjom w przyszłości, a tym samym wyciągnąć pomocną dłoń w stronę krzywdzonych osób.
Warto pamiętać, że policja podczas pełnienia służby nie ma prawa odmówić założenia niebieskiej karty.
Dzięki założeniu niebieskiej karty w ciągu 7 dni od spisania formularza „Niebieska Karta” dzielnicowy skontaktuje się z rodziną, a następnie będzie systematycznie składał wizyty sprawdzające. Jednocześnie w trakcie trwania nadzoru specjalnie powołany zespół ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie opracuje indywidualny plan pomocy dla osoby, która tej przemocy doświadcza.
Ponieważ założenie „Niebieskiej Karty” nie jest jednoznaczne ze złożeniem zawiadomienia o przemocy w rodzinie, w żaden sposób nie prowadzi ono do przeniesienia konfliktu na drogę sądową i rozwiązywania problemu w ten sposób. Mimo to Niebieska Karta stanowi bardzo solidny dowód w sprawie sądowej o stosowanie przemocy w rodzinie. Ponadto, jeśli niebieska karta została założona przez policjantów podczas pełnienia służy bądź wykonywania czynności zawodowych, to funkcjonariusze mogą być świadkami w sprawie sądowej.
Nawet, jeśli wcześniejsze incydenty, takie jak pobicie, nie były zgłoszone jako popełnienie przestępstwa, to zostaną one odnotowane w karcie. Jeśli sprawca stanowi zagrożenie dla innego członka rodziny, należy domagać się zatrzymania go. Natychmiast po pobiciu zalecane jest zrobienie obdukcji. Taki dokument jest jednocześnie potwierdzeniem zdarzeń zanotowanych w Niebieskiej Karcie i niezbitym dowodem na popełnienie przestępstwa. W toku rozwoju wydarzeń Niebieska Karta stanowi niepodważalny dowód w sprawie.
Przemoc domowa jest przestępstwem. Przestępstwo to znane jest w polskim kodeksie karnym jako przestępstwo znęcania się nad rodziną, określone w art. 207 Kodeksu Karnego.
1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
1a. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
2. Jeżeli czyn określony w § 1 lub 1a połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1–2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Znęcanie się należy do przestępstw ściganych z urzędu, czyli organy ścigania są zobowiązane do wszczęcia postępowania, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że doszło do przestępstwa. Do wszczęcia postępowania nie jest więc wymagana skarga osoby pokrzywdzonej.
Warto zaznaczyć, że także polska Konstytucja zabrania stosowania kar cielesnych (art. 40). Ponadto od 2010 roku obowiązuje całkowity zakaz stosowania kar cielesnych w wychowaniu w rodzinie. Zakaz ten wprowadziła nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
W stosunku do sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy przeciwko osobie najbliższej sąd może orzec zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych (wprowadzony do kodeksu karnego nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie). Eksmisja z mieszkania sprawcy przemocy może być przeprowadzona wyłącznie na mocy wyroku lub postanowienia sądu.
Zakaz zbliżania określony jest w art. 41a. Kodeksu Karnego i polega na tym, że sąd może orzec obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.
Może on być orzeczony fakultatywnie w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego oraz w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym przemocy przeciwko osobie najbliższej.
Środek karny w postaci zakazu zbliżania orzekany jest obligatoryjnie w sytuacjach skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Zakaz lub nakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu, a zakaz zbliżania się do określonych osób – również kontrolowany w systemie dozoru elektronicznego.
W razie ponownego skazania sprawcy na obligatoryjny zakaz, sąd może orzec obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu na zawsze.
Sąd orzekając o zakazie zbliżania się może określić odległość, na jaką oskarżony może zbliżać się do pokrzywdzonych. Jeżeli sprawca nie zastosuje się do nałożonego przez sąd zakazu, grozi mu kara do 3 lat pozbawienia wolności. Przy orzekaniu omawianego środka sąd przesyła odpis wyroku jednostce Policji. Powierza również nadzór nad wykonywaniem zakazu zawodowemu kuratorowi sądowemu.
Ofiary przemocy w rodzinie często nie udają się po pomoc. Boją się reakcji sprawcy, wstydzą się własnej sytuacji, nie widzą możliwości zmiany. Zdarza się jednak, że szukają pomocy, ale wtedy właśnie często takim impulsem są inne problemy, np. kiedy dziecko w szkole źle się zachowuje, kobieta choruje na depresję, ofiara targnie się na swoje życie. Skutki przemocy w rodzinach są długotrwałe i różnorodne, to często głębokie zranienia, urazy, zaburzenia.
Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze, dlatego warto mieć przygotowaną niedużą walizkę/torbę, którą w każdej chwili, w sytuacji zagrożenia, można będzie ze sobą zabrać. Dobrze, aby były w niej spakowane:
Jeżeli masz w swoim otoczeniu zaufane osoby, którym możesz opowiedzieć o swoim problemie (np. przyjaciel, rodzice, sąsiad) – zrób to, dzięki temu będą one świadome, że możesz potrzebować pomocy o każdej porze, a Ty nie będziesz ze swoim problemem sam. Miej przy sobie zapisany także ich numer telefonu. Choć taka rozmowa z pewnością nie będzie łatwa, to zawsze wiesz o tym, że to nie Ty powinieneś wstydzić się tego, że masz do czynienia z przemocą domową!
Ustal także z zaufanymi osobami tzw. „zdanie awaryjne” – jeżeli go użyjesz w rozmowie, będą wiedzieli, że potrzebujesz pomocy, ale nie możesz o nią poprosić bezpośrednio np. z uwagi na sytuację zagrożenia. Może to być np. zwrot „Może umówimy się w przyszłym tygodniu w tej kawiarni co zawsze?” albo „Dziękuję za pozdrowienia od Oli, cieszę się, że u niej wszystko dobrze”. Dzięki temu osoba, z którą rozmawiasz będzie mogła wezwać dla Ciebie pomoc, pomimo że sam nie możesz tego zrobić.
Pandemia COVID-19 spowodowała, że wiele osób doświadczających przemocy domowej znalazło się w bardzo trudnej sytuacji. Ofiary zostały zamknięte pod jednym dachem ze swoimi oprawcami. Media informowały o przerażających statystykach i gwałtownym wzroście liczby zgłoszeń osób doświadczających przemocy ze strony najbliższych. Niestety zniesienie kwarantanny nie zatrzymało pandemii przemocy.
W ramach prowadzonej przez Stowarzyszenie na Rzecz Poradnictwa Obywatelskiego „DOGMA” edukacji prawnej, w dniach od 30 listopada do 6 grudnia zorganizowaliśmy internetową kampanię społeczną „STOP PRZEMOCY DOMOWEJ”. Data ta nie jest przypadkowa, ponieważ 30 listopada 2020 roku wchodzi w życie Ustawa z dnia 30 kwietnia 2020r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza m.in. zmiany w przepisach zawartych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W wyniku podjętych zmian legislacyjnych dodano m.in. art. 15aa, którego ust. 1 stanowi, że: „Policjant ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby dotkniętej tą przemocą, nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, (…) lub zakaz zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia (…).
Przemoc domowa to według ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą (art. 2 pkt 2 Ustawy).
Patrząc na przemoc domową jako na określone zjawisko społeczne, warto podkreślić, iż jej cechą charakterystyczną jest próba zdominowania fizycznego lub psychicznego drugiej osoby.
Zapraszamy do śledzenia naszego profilu na Facebooku.:
Gwałtowne rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2 i rozwój światowej pandemii doprowadziły do wybuchu pierwszego od 2008 roku globalnego kryzysu gospodarczego. Wielu z nas stanęło przed widmem bankructwa. Niezbędne okazało się więc wprowadzenie rozwiązań chroniących płynność finansową przedsiębiorstw i miejsca pracy. W odpowiedzi na te potrzeby wprowadzone zostały programy pozwalające na zdobycie finansowania w tym trudnym okresie.
Zachęcamy do zapoznania się z opracowanym przez Pana Marka Maślankę – adwokata współpracującego z naszym Stowarzyszeniem – poradnikiem dla samozatrudnionych, w którym znajdą Państwo najważniejsze informacje na temat świadczeń przewidzianych w „Tarczy Antykryzysowej”, z których mogą skorzystać także przedsiębiorcy niezatrudniający pracowników. W poradniku omówione zostały najważniejsze mechanizmy wsparcia zgodnie ze stanem prawnym na dzień 12 lipca 2020 r. Z narzędzi tych, oprócz zwolnienia ze składek na ZUS, mogą korzystać polscy przedsiębiorcy. Zasady udzielenia wsparcia różnią się od siebie, dlatego warto dokładnie zapoznać się z każdym ze świadczeń.
Przypominamy również, że aktualne telefony, pod którymi można umówić się na bezpłatną poradę znajdują się na stronach urzędów miast i powiatów oraz TUTAJ i na naszym profilu na Facebooku
Epidemia wirusa SARS-CoV-2 pogłębiła problem przewlekłości postępowań sądowych. Tymczasem obecne wstrząsy w życiu osobistym obywateli i w sferze stosunków społecznych są źródłem wielu nowych konfliktów i mogą zaognić dawne spory. Są sprawy i spory, które nie powinny czekać, a ograniczona praca sądów uniemożliwia ich załatwienie. Jednocześnie wiadomo, że nawet po zakończeniu epidemii sądy będą potrzebowały wielu miesięcy by uporać się ze spiętrzeniem spraw. Ich skuteczne rozwiązanie, zwłaszcza teraz, wymaga elastycznego i niestandardowego podejścia i spojrzenia.
Powstaje więc pytanie czy istnieje alternatywny, tańszy i szybszy sposób rozwiązywania sporów, który już dziś pozwoli stronom załatwić ich sprawy, a w przyszłości odciąży wymiar sprawiedliwości i ograniczy przewlekłość postępowań sądowych? To odpowiedni moment na docenienie alternatywy, jaką jest niewątpliwie MEDIACJA.
Ustalenie wysokości alimentów jest jednym z przykładów spraw często rozwiązywanych na drodze mediacji. Jak uzyskać alimenty, gdy dłużnik dobrowolnie nie chce ich płaci? Jak złożyć wniosek do sądu? Co trzeba zrobić żeby skierować sprawę do mediacji? – na te i inne pytania odpowie w poniższym nagraniu Pani Magda Dzieciuchowicz – mediator sądowy oraz Pani Agnieszka Chudecka – prawnik i doradca obywatelski ze Stowarzyszenia „DOGMA”.