kwiecień 2026

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

Światowy Dzień Zdrowia jest ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) dla upamiętnienia jej powstania w 1948 roku. 

Światowy Dzień Zdrowia jest obchodzony również w Polsce – to doskonała okazja, aby przypomnieć, jak ważna jest znajomość praw pacjenta.

Znajomość praw pacjenta w Polsce to nie tylko kwestia formalności, ale przede wszystkim narzędzie, które pozwala Ci skutecznie korzystać z systemu opieki zdrowotnej. Nie bój się pytać, domagać się informacji i zgłaszać nieprawidłowości.

Przypominamy najważniejsze prawa pacjenta w Polsce, które mogą wpłynąć na jakość Twojego leczenia.

PRAWA PACJENTA

PRAWO DO INFORMACJI – BĄDŹ ŚWIADOMY SWOJEGO STANU ZDROWIA

Pacjent od ukończenia 16 r.ż. ma prawo do pełnej informacji o stanie swojego zdrowia.

Masz prawo:

• znać diagnozę,
• otrzymać informacje o leczeniu,
• poznać skutki uboczne terapii,
• zapytać o alternatywne metody leczenia,
• dostać jasne wyjaśnienia w zrozumiałym języku.

Pamiętaj, że prawo do informacji obejmuje także dostęp do wyników badań i pełnej dokumentacji medycznej.
Wynik badania, przeprowadzonego na podstawie skierowania lekarskiego, podmiot przeprowadzający badanie zobowiązany jest przede wszystkim przekazać lekarzowi, który na nie skierował. Pacjent ma natomiast prawo wglądu do wyników tego badania na zasadach ogólnych dostępu do dokumentacji medycznej, niezależnie od tego, czy odbędzie wizytę u lekarza, który go na to badanie skierował.

Jeśli lekarz nie chce ich udostępnić, masz prawo zgłosić to do odpowiednich instytucji. Jeśli pacjent jest przygotowywany do zabiegu ma prawo oczekiwać pełnych informacji dotyczących przebiegu operacji, późniejszej rekonwalescencji, ewentualnych powikłań itd. W przypadku, gdy zabieg były płatny w całości lub częściowo, lekarz musi również poinformować o tym pacjenta. Pacjent, który przeszedł operację ma prawo do rozmowy z lekarzem, który ja przeprowadzał (nie tylko z dyżurnym).

PRAWO DO ŚWIADOMEJ ZGODY

Żadna procedura medyczna nie może zostać wykonana bez Twojej zgody. Dotyczy to zarówno badań, jak i operacji, a także innych procedur medycznych tj. testy czy pobranie materiału do diagnostyki. Zgoda musi być dobrowolna i świadoma, a Ty powinieneś znać wszystkie szczegóły planowanego leczenia. W przypadku dzieci lub osób nieprzytomnych decyzję podejmują ich opiekunowie prawni.

Masz prawo:

• odmówić leczenia,
• poprosić o czas do namysłu,
• zabrać dokumentację do konsultacji,
• uzyskać drugą opinię.

Co ważne, w każdej chwili możesz wycofać zgodę na leczenie. To szczególnie istotne w przypadku terapii eksperymentalnych lub inwazyjnych, które wiążą się z większym ryzykiem.

PRAWO DO DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ

Masz prawo otrzymać:

• wyniki badań,
• historię leczenia,
• wypisy,
• opinie lekarskie i inne informacje związane z leczeniem,
• kopie dokumentów.

Możesz ją otrzymać zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Jeśli placówka medyczna odmawia udostępnienia dokumentacji, możesz zgłosić to do Rzecznika Praw Pacjenta lub NFZ.

PRAWO DO OCHRONY DANYCH DOTYCZĄCYCH STANU ZDROWIA – TAJEMNICA LEKARSKA

Wszystkie informacje dotyczące Twojego stanu zdrowia, leczenia i diagnozy są objęte tajemnicą lekarską. Lekarz nie może ich ujawniać bez Twojej zgody. Obowiązek zachowania tajemnicy rozciąga się na cały personel medyczny, w tym pielęgniarki i położne. W przypadku zabiegu operacyjnego lub diagnostyki podwyższonego ryzyka zgoda lub jej brak musi być wyrażona na piśmie. W pozostałych przypadkach może być to deklaracja ustna. Od tej sytuacji są wyjątki. Zabiegi medyczne wbrew woli pacjenta są udzielane: podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym, jeśli zachowanie pacjenta zagraża bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu (np. próba samobójcza), życiu lub zdrowiu innych osób (np. atak agresji), pacjentom przymusowego leczenia odwykowego, pacjentom chorym na niektóre choroby zakaźne (np. gruźlica, dur brzuszny).

PRAWO WO WYBORU LEKARZA I PLACÓWKI

Masz prawo wybrać lekarza prowadzącego oraz placówkę medyczną, w której chcesz się leczyć. Dwa razy w roku kalendarzowym bezpłatnie i bez podania powodu możesz zmienić lekarza, pielęgniarkę i położną POZ. W przypadku hospitalizacji również możesz wskazać preferowany szpital, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych. To prawo jest szczególnie ważne w przypadku długotrwałego leczenia, gdy zaufanie do lekarza i placówki odgrywa kluczową rolę w procesie leczenia i powrotu do zdrowia.

PRAWO DO ZASIĘGNIĘCIA DRUGIEJ OPINII MEDYCZNEJ 

Jeśli masz wątpliwości co do postawionej diagnozy lub proponowanego leczenia, masz prawo zasięgnąć drugiej opinii medycznej. To nie jest brak zaufania do lekarza ale dodatkowe narzędzie, które pomoże Ci podjąć lepszą decyzję. Pamiętaj, że zdrowie jest najważniejsze, a druga opinia może być kluczowa w przypadku skomplikowanych lub kontrowersyjnych przypadków.

PRAWO DO HUMANITARNYCH WARUNKÓW LECZENIA

Każdy pacjent ma prawo do leczenia w godnych i bezpiecznych warunkach. Placówki medyczne powinny zapewnić odpowiedni standard opieki, w tym czystość, dostęp do leków i poszanowanie godności pacjenta. Jeśli warunki w szpitalu czy przychodni pozostawiają wiele do życzenia, masz prawo złożyć skargę do dyrekcji placówki lub Rzecznika Praw Pacjenta.

PRAWO DO SKARGI

Jeśli uważasz, że Twoje prawa zostały naruszone, masz prawo złożyć skargę. W zależności od charakteru problemu i tego, kogo skarga dotyczy, należy kierować ją do odpowiednich instytucji. NFZ rozpatruje skargi dotyczące wyłącznie placówek, które mają podpisaną umowę z Funduszem.

Oto przegląd najważniejszych możliwości:

• Skarga na personel medyczny. Dotyczy niewłaściwego zachowania lekarza, pielęgniarki, rejestratorki lub innego pracownika placówki medycznej.
• Skarga na placówkę medyczną. Obejmuje problemy organizacyjne, dostępność świadczeń, warunki w placówce lub funkcjonowanie systemu.
• Skarga na działanie NFZ. Dot. sposobu załatwiania spraw przez pracowników Funduszu lub realizacji uprawnień ubezpieczeniowych.

W przypadku problemów z zachowaniem personelu medycznego pierwszym krokiem powinna być interwencja u bezpośredniego przełożonego pracownika (kierownika placówki).
W szpitalu zwróć się do ordynatora oddziału, w przychodni do kierownika placówki. To najszybszy sposób rozwiązania problemu. Jeśli rozmowa z przełożonym nie przyniosła rezultatu, złóż formalną skargę w formie pisemnej do dyrekcji placówki. Skargę do NFZ można złożyć w przypadkach takich jak odmowa zapisu do lekarza mimo dostępnych terminów, trudności z rejestracją czy nieprzyjmowanie pacjentów w ustalonych godzinach.

PRAWO DO BEZPŁATNEGO LECZENIA W RAMACH NFZ

Jeśli jesteś ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia, masz prawo do bezpłatnego leczenia w ramach świadczeń gwarantowanych. Obejmuje to podstawową opiekę zdrowotną, konsultacje specjalistyczne, hospitalizację oraz wiele innych usług. Jeśli placówka odmawia Ci świadczenia możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta.

PRAWO DO OPIEKI PALIATYWNEJ I HOSPICYJNEJ 

Pacjenci w terminalnej fazie choroby mają prawo do opieki paliatywnej i hospicyjnej, której celem jest złagodzenie cierpienia i poprawa jakości życia. Opieka ta jest dostępna zarówno w warunkach domowych, jak i w specjalistycznych placówkach. To prawo jest szczególnie ważne dla osób cierpiących na nieuleczalne choroby, ponieważ zapewnia im wsparcie nie tylko medyczne ale także psychologiczne i duchowe.

PRAWO DO LECZENIA Z AKTUALNĄ WIEDZĄ MEDYCZNĄ

To jedno z najważniejszych praw.

Oznacza ono, że:

• leczenie powinno być zgodne z aktualną wiedzą naukową,
• personel musi działać według standardów medycznych,
• nie wolno zastępować terapii skutecznych, metodami bez potwierdzenia naukowego.

To właśnie ten obszar ma szczególnie wzmacniać przyjęty 12 maja projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zwana „Lex Szarlatan”. Projekt ustawy wzmacnia prawa pacjenta i zwiększa ochronę przed pseudomedycyną. Nowe przepisy mają skuteczniej przeciwdziałać niebezpiecznym praktykom oraz rozszerzyć uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta. Chodzi m.in. o walkę z oferowaniem niesprawdzonych metod leczenia i działalnością osób podszywających się pod specjalistów medycznych. Zmiany mają także ograniczyć działalność osób i firm wykorzystujących niewiedzę pacjentów do sprzedaży terapii oraz usług o niepotwierdzonej skuteczności.

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel.  502-050-908 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka SOSNOWIEC

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH

RZECZNIK PRAW PACJENTA – NAJSZYBSZA POMOC

Do Rzecznika Praw Pacjenta może zgłosić się każda osoba, która uważa, że doszło do naruszenia jej praw jako pacjenta. To często najszybszy sposób uzyskania pomocy. W przypadku błędów medycznych, braku należytej staranności w leczeniu lub naruszenia zasad etyki zawodowej, można się zwrócić do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy odpowiedniej Izbie Lekarskiej lub Izbie Pielęgniarek i Położnych.

“LEX SZARLATAN” – CZYM JEST I CO ZMIENI W PRAKTYCE?

„Lex Szarlatan” ma przeciwdziałać:

• pseudomedycynie,
• fałszywym terapiom,
• zarabianiu na strachu pacjentów,
• dezinformacji medycznej,
• podszywaniu się pod specjalistów.

Projekt ustawy zakłada m.in.:

• większe uprawnienia dla Rzecznika Praw Pacjenta,
• możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń,
• możliwość natychmiastowego wstrzymania niebezpiecznych praktyk,
• wysokie kary finansowe — nawet do 1 mln zł.

Ważne – projekt NIE zakazuje:

• zielarstwa,
• masażu,
• jogi,
• kosmetologii,
• podologii,

o ile nie są one przedstawiane jako skuteczne leczenie chorób bez podstaw naukowych.

Jeżeli ustawa wejdzie w życie w obecnym kształcie Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł:

• szybciej reagować,
• wydawać ostrzeżenia publiczne,
• nakazać wstrzymanie praktyk jeszcze przed końcem postępowania,
• karać także podmioty działające poza systemem ochrony zdrowia.

Możliwe będą wysokie kary – projekt przewiduje:

• do 1 mln zł za praktyki pseudomedyczne,
• do 100 tys. zł za brak współpracy z RPP.

Dezinformacja medyczna może być ścigana, zwłaszcza gdy:

• ktoś zarabia na fałszywych twierdzeniach,
• promuje nieskuteczne „terapie”,
• odwodzi od leczenia zgodnego z wiedzą medyczną.

JAK ROZPOZNAĆ PSEUDOMEDYCYNĘ? – SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE

Uważaj, gdy ktoś:

• obiecuje „100% skuteczności”,
• twierdzi, że „leczy raka naturalnie”,
• nakazuje odstawić lekarza lub leki,
• mówi o „spisku koncernów farmaceutycznych”,
• sprzedaje drogie suplementy jako „terapię”,
• nie ma kwalifikacji medycznych,
• unika pokazania dokumentów lub uprawnień,
• opiera się wyłącznie na „świadectwach pacjentów”.

Co robić krok po kroku, gdy podejrzewasz oszustwo medyczne?

Krok 1 — Zachowaj dowody

Zbieraj:

• paragony,
• umowy,
• nagrania reklam,
• zrzuty ekranu,
• SMS-y,
• e-maile,
• ulotki,
• zalecenia.

To może być później kluczowe.

Krok 2 — Nie przerywaj leczenia bez konsultacji

Jeżeli ktoś namawia Cię do:

• odstawienia leków,
• rezygnacji z chemioterapii,
• porzucenia diagnostyki,
• skonsultuj się z lekarzem posiadającym uprawnienia.

Krok 3 — Zweryfikuj kwalifikacje

Sprawdź:

• czy dana osoba wykonuje zawód medyczny,
• czy posiada prawo wykonywania zawodu,
• czy placówka działa legalnie.

Można to sprawdzić m.in. w rejestrach zawodowych i podmiotów leczniczych.

Krok 4 — Złóż skargę
Możesz zgłosić sprawę do:

• Rzecznik Praw Pacjenta,
• NFZ,
• Okręgowej Izby Lekarskiej,
• Policji lub Prokuratury,
• UOKiK (gdy chodzi o oszustwo konsumenckie).

Krok 5 — Opisz konkrety
W zgłoszeniu podaj:

• kto działał,
• co oferował,
• jakie były obietnice,
• jakie poniosłeś szkody,
• kiedy miało to miejsce.

Im bardziej konkretnie — tym skuteczniejsze postępowanie.

JAK BEZPIECZNIE KORZYSTAĆ Z TERAPII ALTERNATYWNYCH?

Nie każda metoda niekonwencjonalna jest oszustwem.

Bezpieczne podejście:

• traktuj metody alternatywne jako uzupełnienie, a nie zastępstwo leczenia,
• konsultuj je z lekarzem,
• sprawdzaj badania naukowe,
• unikaj osób obiecujących „cudowne wyleczenie”.

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA PACJENTA

Zawsze:

• pytaj o dowody naukowe,
• sprawdzaj kwalifikacje,
• zachowuj dokumentację,
• konsultuj poważne decyzje zdrowotne,
• nie ufaj „cudownym terapiom”.

Nigdy:

• nie odstawiaj leczenia pod wpływem internetowych „guru”,
• nie płać za „tajne metody” bez weryfikacji,
• nie podpisuj dokumentów pod presją.

Warto korzystać z oficjalnych źródeł:

• Rzecznik Praw Pacjenta
• Ministerstwo Zdrowia
• Narodowy Fundusz Zdrowia

ZADZWOŃ I UMÓW SIĘ NA DARMOWĄ PORADĘ PRAWNĄ:

• • telefonicznie pod nr tel.  502-050-908 w godzinach pracy urzędu lub
  • elektronicznie poprzez poprzez stronę https://zapisy-np.ms.gov.pl/ 
  • osobiście – w urzędzie

Strona internetowa Stowarzyszenia DOGMA – Zakładka SOSNOWIEC

Masz pytania, potrzebujesz porady? Zadzwoń i umów się!

 PROFIL STOWARZYSZENIA DOGMA NA FACEBOOKU
– POST Z INFORMACJAMI NA TEMAT ZAPISÓW DO PUNKTÓW PORADNICZYCH